Η κυβερνητική πρόταση περιλαμβάνει σειρά αλλαγών που αφορούν τη λειτουργία της Δικαιοσύνης, την ανώτατη εκπαίδευση, τον θεσμό του Προέδρου της Δημοκρατίας, τη δημόσια διοίκηση, την αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης, την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης και τη διεύρυνση των δυνατοτήτων άσκησης του εκλογικού δικαιώματος.
Σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτήρισε την πρόταση ως έναν «Οδικό Χάρτη» για τον εκσυγχρονισμό της δημόσιας ζωής και του πολιτικού συστήματος.
Όπως ανέφερε, η πρωτοβουλία φιλοδοξεί να αντιμετωπίσει χρόνιες θεσμικές αδυναμίες, να ενισχύσει τη λογοδοσία και να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για νέες μεταρρυθμίσεις κατά την επόμενη περίοδο.
Αντίστοιχα, στην αιτιολογική έκθεση της πρότασης επισημαίνεται ότι στόχος είναι η οικοδόμηση μιας σύγχρονης, λειτουργικής και αποτελεσματικής δημοκρατίας, η οποία θα ενισχύει την εμπιστοσύνη των πολιτών προς τους θεσμούς και το κράτος δικαίου.
Κεντρική θέση στην αναθεωρητική πρόταση καταλαμβάνει η τροποποίηση του άρθρου 86, που αφορά την ποινική ευθύνη υπουργών και υφυπουργών.
Η Νέα Δημοκρατία προτείνει τη ριζική αναμόρφωση της διαδικασίας διερεύνησης ενδεχόμενων ποινικών ευθυνών κυβερνητικών στελεχών, με ενισχυμένη συμμετοχή της δικαστικής λειτουργίας και κατάργηση της αρμοδιότητας της Βουλής να διενεργεί προκαταρκτικές εξετάσεις.
Σύμφωνα με το σκεπτικό της πρότασης, η αλλαγή αποσκοπεί στην ενίσχυση της ανεξαρτησίας των ερευνών και στην απομάκρυνση πολιτικών παρεμβάσεων από τη διαδικασία απονομής δικαιοσύνης.
Σημαντική τομή αποτελεί επίσης η πρόβλεψη για αλλαγή στον τρόπο επιλογής των επικεφαλής των ανωτάτων δικαστηρίων.
Η πρόταση προβλέπει ότι η επιλογή της ηγεσίας των ανώτατων δικαστικών σχηματισμών θα γίνεται από ειδική κοινοβουλευτική επιτροπή, χωρίς κυβερνητική συμμετοχή ή παρέμβαση, με στόχο την περαιτέρω θωράκιση της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η πρόταση αναθεώρησης του άρθρου 16.
Προβλέπεται η δυνατότητα παροχής ανώτατης εκπαίδευσης από νομικά πρόσωπα δημόσιου ή ιδιωτικού χαρακτήρα, τα οποία θα λειτουργούν με πλήρη αυτοδιοίκηση και υπό κρατική εποπτεία.
Η συγκεκριμένη διάταξη αποτελεί διαχρονικό αντικείμενο πολιτικής αντιπαράθεσης, καθώς συνδέεται με το ζήτημα λειτουργίας μη κρατικών πανεπιστημίων στην Ελλάδα.
Η κυβερνητική πρόταση εισηγείται επίσης αλλαγές στον θεσμό του Προέδρου της Δημοκρατίας.
Συγκεκριμένα, προτείνεται η καθιέρωση μίας και μοναδικής εξαετούς θητείας, αντί της δυνατότητας επανεκλογής για δεύτερη πενταετία που ισχύει σήμερα.
Σύμφωνα με την αιτιολόγηση, η ρύθμιση αυτή αποσκοπεί στην περαιτέρω ενίσχυση του υπερκομματικού χαρακτήρα του ανώτατου πολιτειακού άρχοντα.
Στο πεδίο της δημόσιας διοίκησης, η πρόταση προβλέπει τη συνταγματική κατοχύρωση της υποχρεωτικής και αμφίδρομης αξιολόγησης των δημοσίων υπαλλήλων με βάση την αποδοτικότητα και την αποτελεσματικότητά τους.
Παράλληλα, θεσμοθετείται σε συνταγματικό επίπεδο η λειτουργία της National Transparency Authority, ενισχύοντας τον θεσμικό της ρόλο στην καταπολέμηση της διαφθοράς και την προώθηση της διαφάνειας.
Η πρόταση επιχειρεί να ενσωματώσει στο Σύνταγμα σύγχρονες προκλήσεις που συνδέονται με την τεχνολογική και περιβαλλοντική μετάβαση.
Για πρώτη φορά εισάγονται διατάξεις που αφορούν την αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης με γνώμονα την προστασία των ατομικών δικαιωμάτων και των προσωπικών ελευθεριών.
Παράλληλα, προτείνονται ειδικές συνταγματικές προβλέψεις για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης και την ενίσχυση της περιβαλλοντικής προστασίας.
Στο πεδίο των εκλογικών διαδικασιών, η Νέα Δημοκρατία εισηγείται τη συνταγματική κατοχύρωση της δυνατότητας άσκησης του εκλογικού δικαιώματος μέσω επιστολικής ψήφου όχι μόνο για τους Έλληνες του εξωτερικού αλλά και για τους εκλογείς που βρίσκονται εντός της ελληνικής επικράτειας.
Η πρόταση αποσκοπεί, σύμφωνα με τους εισηγητές της, στη διευκόλυνση της συμμετοχής των πολιτών στις εκλογικές διαδικασίες και στη διεύρυνση της δημοκρατικής εκπροσώπησης.
Όπως αναφέρεται στην αιτιολογική έκθεση, η αναθεωρητική πρόταση αποτελεί προϊόν τετράμηνης εσωτερικής διαβούλευσης στην Κοινοβουλευτική Ομάδα της Νέας Δημοκρατίας και φιλοδοξεί να αποτελέσει τη βάση για έναν ευρύ θεσμικό διάλογο στη Βουλή.
Με την κατάθεση της πρότασης ξεκινά ουσιαστικά η διαδικασία της Συνταγματικής Αναθεώρησης, η οποία αναμένεται να αποτελέσει ένα από τα σημαντικότερα πολιτικά και θεσμικά ζητήματα της επόμενης περιόδου, καθώς αγγίζει θεμελιώδεις πτυχές της λειτουργίας του κράτους, της Δικαιοσύνης και της δημοκρατικής διακυβέρνησης.
This website uses cookies.