«Το μεταναστευτικό είναι προφανώς ιδεολογικό ζήτημα, αλλά έχει και πρακτικές συνέπειες», ανέφερε στην εισαγωγική του τοποθέτηση, υπογραμμίζοντας ότι η πολιτική που ακολουθεί η κυβέρνηση αποτελεί συνειδητή επιλογή με δημοκρατική νομιμοποίηση. Όπως τόνισε, «όποιος εισέρχεται παράνομα στη χώρα δεν θεωρούμε ότι έχει δικαίωμα παραμονής και η μόνη υποχρέωση της Πολιτείας, εφόσον απορριφθεί το άσυλό του, είναι η επιστροφή του».
Ο κ. Πλεύρης ξεκαθάρισε ότι «κανένας δεν μπορεί να υποχρεώσει ένα κυρίαρχο κράτος να νομιμοποιήσει άτομα που μπήκαν παράνομα», συμπυκνώνοντας τη μεταναστευτική φιλοσοφία της κυβέρνησης στο δόγμα «φυλακή ή επιστροφή» για όσους εισέρχονται παράνομα στη χώρα.
Μείωση ροών μετά τα αυστηρά μέτρα
Ο υπουργός παρουσίασε στοιχεία που, όπως είπε, αποδεικνύουν ότι το αυστηρό πλαίσιο που ψηφίστηκε τον Σεπτέμβριο αποδίδει. Σύμφωνα με τα δεδομένα που κατέθεσε, οι αφίξεις το 2025 ήταν μειωμένες κατά 13.000 άτομα, με τη μείωση να καταγράφεται κυρίως στο τελευταίο πεντάμηνο εφαρμογής των μέτρων.
«Ήταν μια συνειδητή επιλογή που οδήγησε σε μείωση 21% των ροών συνολικά και 40% το τελευταίο πεντάμηνο», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, περιέγραψε αναλυτικά τη διαδικασία διαχείρισης όσων εισέρχονται παράνομα: όσοι δεν δικαιούνται άσυλο δεν κυκλοφορούν πλέον ελεύθεροι, αλλά οδηγούνται σε κλειστές δομές, ενώ όσοι απορρίπτεται η αίτησή τους υποχρεούνται σε επιστροφή. Σε περίπτωση άρνησης οικειοθελούς επιστροφής, θα οδηγούνται σε ποινικό δικαστήριο, θα τους επιβάλλεται ποινή και ο μόνος τρόπος να μην εκτελεστεί θα είναι η επιστροφή στη χώρα προέλευσής τους.
Όσοι, αντίθετα, λαμβάνουν άσυλο και διεθνή προστασία, θα αποκτούν καθεστώς νόμιμης παραμονής, με σαφές όμως πλαίσιο υποχρεώσεων.
Κέντρο Επιστροφών εκτός ΕΕ
Ο κ. Πλεύρης αποκάλυψε επίσης ότι η Ελλάδα, μαζί με τη Γερμανία, την Ολλανδία, τη Δανία και την Αυστρία, έχει ανοίξει τη συζήτηση σε ευρωπαϊκό επίπεδο για τη δημιουργία Κέντρου Επιστροφών σε χώρα εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενδεχομένως σε αφρικανικό κράτος.
Τα σύνορα φυλάσσονται – Ντροπή για τις επιθέσεις στο Λιμενικό
Απαντώντας σε επικρίσεις, ο υπουργός υπερασπίστηκε σθεναρά το έργο του Λιμενικού Σώματος. «Μην σοκάρεστε. Τα σύνορα φυλάσσονται», είπε, προσθέτοντας ότι είναι «ντροπή» να ακούγονται στη Βουλή φωνές σε βάρος των στελεχών του Λιμενικού.
«Το ελληνικό Λιμενικό δίνει καθημερινά μάχη στα σύνορα απέναντι στους διακινητές. Αυτοί σώζουν κόσμο, όχι οι επαγγελματίες ανθρωπιστές», ανέφερε.
Ρυθμίσεις για τη νόμιμη μετανάστευση
Αναφερόμενος στις διατάξεις του νομοσχεδίου για όσους βρίσκονται νόμιμα στη χώρα, ο υπουργός σημείωσε ότι περίπου 800.000 άτομα διαμένουν νόμιμα στην Ελλάδα, εκ των οποίων 200.000 ταλαιπωρούνται λόγω καθυστερήσεων της διοίκησης στην ανανέωση των αδειών διαμονής.
Με το νέο πλαίσιο, όπως είπε, η ευθύνη για την καθυστέρηση μεταφέρεται στη διοίκηση και οι άδειες διαμονής θα έχουν ελάχιστη διάρκεια δύο ετών. Παράλληλα, προβλέπεται ταχεία και αυτοματοποιημένη ανανέωση για τις «ασφαλείς άδειες» εργαζομένων που παραμένουν στον ίδιο εργοδότη και δεν έχουν απασχολήσει τη Δικαιοσύνη.
Ιδιαίτερη μέριμνα λαμβάνεται και για άτομα άνω των 65 ετών που δεν συμπλήρωναν συντάξιμα χρόνια, αλλά έχουν παιδιά με άδεια διαμονής ή ελληνική ιθαγένεια. Σε αυτούς θα δίνεται η δυνατότητα παραμονής, χωρίς όμως επιβάρυνση του ασφαλιστικού συστήματος.
Μετακλήσεις και ανάγκες της αγοράς εργασίας
Για τις μετακλήσεις εργαζομένων από το εξωτερικό, ο υπουργός ανέφερε ότι το νομοσχέδιο λύνει σοβαρά προβλήματα σε κρίσιμους τομείς όπως η αγροτική παραγωγή, η βιομηχανία, ο τουρισμός και οι κατασκευές. Για μεγάλα έργα προβλέπεται ταχύτερη διαδικασία, ενώ θεσπίζονται ειδικές άδειες όπως η tech visa και η talent visa για την προσέλκυση εργαζομένων υψηλής εξειδίκευσης. Παράλληλα, απλοποιούνται οι διαδικασίες για όσους επιθυμούν να φοιτήσουν στην Ελλάδα.
Ένταξη προσφύγων μέσω εργασίας
Για όσους δικαιούνται άσυλο, ο κ. Πλεύρης υπογράμμισε ότι η προστασία συνοδεύεται από υποχρεώσεις. Οι δικαιούχοι θα δηλώνουν τον τομέα απασχόλησης που επιθυμούν, θα καταρτίζονται επαγγελματικά και θα συνδέονται με την αγορά εργασίας.
«Το άσυλο δεν σημαίνει ότι θα ζεις σε βάρος του Έλληνα ή του Ευρωπαίου φορολογούμενου», είπε, προσθέτοντας ότι όταν εκλείψει ο λόγος προστασίας, η επιστροφή στη χώρα προέλευσης είναι υποχρεωτική.
Αυστηροποίηση για διακινητές και ΜΚΟ
Ειδική αναφορά έκανε στις διατάξεις για τις ΜΚΟ και την παράνομη διακίνηση μεταναστών. Όπως είπε, αυστηροποιούνται οι ποινές για τους διακινητές, ενώ προβλέπεται επιβαρυντική περίσταση όταν ο διακινητής είναι μέλος ΜΚΟ ή όταν μέλος ΜΚΟ συνδράμει την παράνομη διακίνηση.
«Δεν ποινικοποιείται η συμμετοχή στη ΜΚΟ. Ποινικοποιείται ο διακινητής που είναι μέλος ΜΚΟ», ξεκαθάρισε, ενώ ανακοίνωσε ότι καταργούνται οι απευθείας προγραμματικές συμβάσεις και οι νέες συνεργασίες θα γίνονται μόνο μέσω ανοικτών διαδικασιών.
Ο υπουργός άσκησε σκληρή κριτική στις ΜΚΟ, αναφέροντας ότι από τα 360 εκατ. ευρώ που διατέθηκαν συνολικά για σχετικά προγράμματα, τα 300 εκατ. κατευθύνθηκαν σε ΜΚΟ. «Νόμιμα τα πήραν, αλλά να τελειώσει το παραμύθι του ανθρωπισμού. Είναι επαγγελματίες», είπε.
Απευθυνόμενος στα κόμματα της αντιπολίτευσης, τόνισε ότι αν δεν υπερψηφίσουν τις διατάξεις για τους διακινητές, «δεν είστε με το Λιμενικό, είστε με τους διακινητές».
Ασυνόδευτα ανήλικα
Τέλος, αναφέρθηκε στις αλλαγές για τα ασυνόδευτα ανήλικα, σημειώνοντας ότι καταργείται η διάταξη που προέβλεπε δεκαετή άδεια διαμονής μετά τη συμπλήρωση τριών ετών παραμονής.
Παρουσιάζοντας στοιχεία, ανέφερε ότι από τα 2.003 δηλωμένα ασυνόδευτα ανήλικα, το 90% είναι άνω των 16 ετών, το 57% είναι 17 ετών – κυρίως αιγυπτιακής καταγωγής – και μόλις το 10% κάτω των 15 ετών. Όπως είπε, οι έλεγχοι τεκμηρίωσης ηλικίας δείχνουν ότι σε πολλές περιπτώσεις πρόκειται για ενήλικες που δήλωναν ανήλικοι, γεγονός που, κατά τον ίδιο, καθιστά τη χώρα «μαγνήτη».