Οι Ρουμάνοι βουλευτές υπερψήφισαν την πρόταση δυσπιστίας και έτσι ανέτρεψαν την φιλοευρωπαϊκή κυβέρνηση του πρωθυπουργού, Ίλιε Μπολοζάν.
Σύμφωνα το ρουμάνικο δίκτυο Digi24 σε σύνολο 464 βουλευτών και γερουσιαστών το παρών στη διαδικασία έδωσαν 431. Καταμετρήθηκαν 288 ψήφοι εκ των 281 «υπέρ» και 4 «κατά», ενώ υπήρξαν και τρία άκυρα.
Ο Μπολοζάν ήταν επικεφαλής μίας κυβέρνησης μειοψηφίας από τα τέλη Απριλίου, όταν οι Σοσιαλδημοκράτες, το κόμμα με τη μεγαλύτερη κοινοβουλευτική ομάδα, ζήτησαν την παραίτησή του, αποχώρησαν από τον τετρακομματικό φιλοευρωπαϊκό συνασπισμό και συμμάχησαν με την ακροδεξιά αντιπολίτευση για να καταθέσουν πρόταση μομφής.
Η κρίση δεν περιορίζεται σε μια εσωτερική κομματική αντιπαράθεση. Σύμφωνα με την ανάλυση του Atlantic Council, η ρήξη συνδέεται με τις μεταρρυθμίσεις που προώθησε ο Μπολοζάν, κυρίως στη δημοσιονομική πειθαρχία και στη δημόσια διοίκηση, οι οποίες φαίνεται να επηρέασαν πολιτικές και θεσμικές ισορροπίες στο Βουκουρέστι.
Αν και οι πρόωρες εκλογές φαίνονται απίθανες, οι χρηματοπιστωτικές αγορές ανησυχούν ότι η αναταραχή αυτή θα μπορούσε να σημαίνει ότι το Βουκουρέστι αμφιταλαντεύεται ως προς τη δέσμευσή του να μειώσει το μεγαλύτερο δημοσιονομικό έλλειμμα της Ε.Ε.
Το ρουμανικό λέου έπεσε σε ιστορικό χαμηλό έναντι του ευρώ πριν από την ψηφοφορία της Τρίτης. Η σημερινή συμμαχία ανέλαβε την εξουσία πριν από 10 μήνες με στόχο να περιορίσει τα κέρδη της ακροδεξιάς μετά από μια σειρά πολωτικών εκλογών και έχει αρχίσει να μειώνει το έλλειμμα, αποφεύγοντας οριακά την υποβάθμιση της πιστοληπτικής της ικανότητας από το τελευταίο σκαλοπάτι της επενδυτικής βαθμίδας.
Η απόφαση του PSD να συμπράξει με την εθνικιστική και ευρωσκεπτικιστική Συμμαχία για την Ένωση των Ρουμάνων, AUR, για την πρόταση δυσπιστίας, προκάλεσε ιδιαίτερη ανησυχία στις Βρυξέλλες. Αν και το PSD δηλώνει ότι δεν προτίθεται να κυβερνήσει με την AUR, η κίνηση αυτή θεωρείται πολιτικά ευαίσθητη σε ευρωπαϊκό επίπεδο, καθώς δημιουργεί προηγούμενο συνεργασίας mainstream κόμματος με δύναμη της σκληρής δεξιάς.
Οι Σοσιαλδημοκράτες έχουν επανειλημμένα συγκρουστεί με τον Μπολοζάν. Παρ’ όλα αυτά, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι ο Μπολοζάν είναι ο πιο δημοφιλής πολιτικός της κυβερνητικής συμμαχίας.
«Μπορεί κανείς να πει πώς θα λειτουργήσει η Ρουμανία από αύριο, έχετε κάποιο σχέδιο;» είπε ο Μπολοζάν στους βουλευτές πριν από την ψηφοφορία.
«Οι Ρουμάνοι θα καταλάβουν ότι μπορείτε να κυβερνήσετε διαφορετικά, με σεβασμό στα δημόσια χρήματα και αυτό δεν μπορείτε να το αναιρέσετε», προσέθεσε.
Οι επόμενες εκλογές στη χώρα δεν προβλέπονται πριν από το 2028. Ποτέ δεν έχουν διεξαχθεί πρόωρες εκλογές και οι αναλυτές εκτιμούν ότι η πιθανότητα να γίνουν τώρα είναι μικρή, καθώς η ακροδεξιά αντιπολίτευση AUR προηγείται στις δημοσκοπήσεις.
Ο κεντρώος πρόεδρος Νικουσόρ Νταν, ο οποίος ορίζει τον πρωθυπουργό, αναμένεται να καλέσει τα κόμματα σε διαπραγματεύσεις και να επιχειρήσει να ανασυγκροτήσει τον τετρακομματικό φιλοευρωπαϊκό συνασπισμό υπό την ηγεσία ενός διαφορετικού μέλους των Φιλελεύθερων ή ίσως ενός τεχνοκράτη ως πρωθυπουργού.
Οι Σοσιαλδημοκράτες έχουν δηλώσει επανειλημμένα ότι θα επανενταχθούν σε μια φιλοευρωπαϊκή συμμαχία υπό διαφορετικό πρωθυπουργό. Το κόμμα του Μπολοζάν έχει μέχρι στιγμής αποκλείσει τη συνεργασία με τους Σοσιαλδημοκράτες και πάλι, ωστόσο, ορισμένα υψηλόβαθμα μέλη του κόμματος έχουν πιέσει για συμφιλίωση.
Ο Μπολοζάν θα παραμείνει ως προσωρινός πρωθυπουργός με περιορισμένες εξουσίες μέχρι να εγκριθεί μια νέα κυβέρνηση από το Κοινοβούλιο.
Η Ρουμανία πρέπει να συνεχίσει να μειώνει το έλλειμμά της, το οποίο αναμένεται να περιοριστεί στο 6,2% του ΑΕΠ φέτος από περισσότερο από 9% το 2024, καθώς και να εφαρμόσει μεταρρυθμίσεις προκειμένου να αξιοποιήσει περίπου 10 δισεκατομμύρια ευρώ από τα κονδύλια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της ΕΕ πριν από την καταληκτική ημερομηνία του Αυγούστου.
Με πληροφορίες από Reuters
