Του Παναγιώτη Στάθη
Η ώρα των πολιτικών προσώπων έφτασε στη δίκη για την εθνική τραγωδία με τους 104 νεκρούς στο Μάτι, καθώς στη σημερινή συνεδρίαση ξεκίνησε η κατάθεση του πρώην υπουργού Προστασίας του Πολίτη, Νίκου Τόσκα.
“Θέλω να εκφράσω την θλίψη μου και τη συγγνώμη μου για τον κρατικό μηχανισμό διαχρονικά που δεν μπόρεσε να σταματήσει αυτή την τραγωδία. Υπήρχαν εξαιρετικά δυσμενείς συνθήκες, έλλειψη μέσων, πολεοδομικά προβλήματα. Παραλάβαμε το 2015 μια πολύ δύσκολη κατάσταση δημοσιονομικά και από πλευρά μέσων. Δεν είχαν σωλήνες οι πυροσβέστες. Δεν μπορούσαμε να νοικιάσουμε μέσα πυρόσβεσης”, ήταν τα πρώτα λόγια του κ. Τόσκα που αναφέρθηκε στη συνέχεια στις δύσκολες συνθήκες εκείνης της ημέρας.
“Υπήρχαν δυο φωτιές στα δυο άκρα της Αττικής. Είχαμε ισχυρούς δυτικούς ανέμους και υπήρχε τεράστια δυσκολία για τα εναέρια μέσα. Στις 16.41 ενημερώθηκε η πυροσβεστική και στη συνέχεια με ενημέρωσαν για την πυρκαγιά. Εγώ δεν έδωσα επιχειρησιακές εντολές, παρά μόνο κάποιες προτροπές σχετικά με το να μεταφερθούν τα μέσα στο σημείο που υπάρχει μεγαλύτερη ανάγκη”.
Πρόεδρος: Ποιος καθόριζε την προτεραιότητα;
Μάρτυρας: Την επιχειρησιακή ο διοικητής του ΕΣΚΕ, αλλά κάποιες προτεραιότητες βάζει η πολιτική ηγεσία. Ήμουν εκεί για αν χρειαζόταν να επικοινωνήσω με αλλά υπουργεία, να τους δώσω θάρρος. Δεν έκανα και δε μπορούσα να κάνω υποδείξεις στο ποιο μέσο θα πάει που.
Πρόεδρος: Η αναφορά του κ. Φωστιερη για ενημέρωση σας τι ήταν;
Μάρτυρας: Εγώ είχα πει ότι “δεν θα δέχεστε από κανέναν εντολές κι αν δεχτείτε από κάποιο παράγοντα που ας πούμε βουλευτή, δημοσιογράφο θα τον παραπέμπεται σε εμένα.
Σχετικά με την προτροπή του ελικοπτέρου προς τη Motor Oil, ο μάρτυρας ανέφερε: “Το έμαθα την επόμενη ημέρα και θύμωσα γιατί είχα δώσει εντολή, όπως είπα, για να παραπέμπουν σε εμένα αν δεχτούν επιχειρηματικές πιέσεις. Βέβαια αν με ρωτήσετε αν έκαναν καλά με την εκτροπή, δεν το ξέρω γιατί είναι επιχειρησιακό θέμα. Έμαθα για τη Motor Oil την επόμενη ημέρα, αλλά δε θυμάμαι από ποιον” σημείωσε ο κ. Τόσκας, ο οποίος εκτίμησε ότι οι επιχειρησιακά υπεύθυνοι “δεν πιέστηκαν, αλλά βρέθηκαν μπροστά σε μια κατάσταση”.
Ο ίδιος υπογράμμισε πως ένας υπουργός δεν ενημερώνεται για όλα τα θέματα, παρά μόνο για τα σημαντικά, ενώ όταν ερωτήθηκε σχετικά με το αν η εκτροπή του ελικοπτέρου ήταν σημαντικό θέμα, απάντησε: “Αν βάλουμε το ενδεχόμενο πυρκαγιάς ενός διυλιστηρίου, με μια φωτιά που ακόμα δεν είχε εξελιχθεί έτσι, δεν ξέρω ποιο ήταν το κριτήριο τους. Ρωτήστε τους. Εγώ την επόμενη ημέρα τους έψαχνα και καλούνταν στα δικαστήρια. Δεν μπορώ να μπω στο μυαλό τους.
Εισαγγελέας: Στις 27/7/2018 είχατε πει σε συνέντευξη Τύπου “δε βλέπω σοβαρά επιχειρησιακά λάθη”…
Μάρτυρας: Ο τίτλος είναι αυτός που λέτε, αλλά αν διαβάσετε πιο κάτω είπα αλλά πράγματα. Προσπαθείτε εσείς μετά από 5 χρόνια για τα λάθη και θα τα έβλεπα εγώ την επόμενη ημέρα. Υπάρχουν στρατηγικά λάθη, επιχειρησιακά και τακτικά λάθη. Δεν χρησιμοποίησα τη λέξη επιχειρησιακά.
Εισαγγελέας: Λέτε δεν δώσατε επιχειρησιακά εντολές, αλλά υπάρχουν καταγεγραμμένες συνομιλίες που λένε “να ζητηθεί άδεια υπουργού”.
Μάρτυρας: Για άλλες πυρκαγιές, για τον Καλαμο. Προτεραιότητες τους είχα πει να βάλουν, να μη σκορπίσουν παντού τα μέσα.
Εισαγγελέας: Ο κ. Τερζούδης λέει ότι δίνετε εντολές στο Φωστιερη, λέει ψέμματα;
Μάρτυρας: Λέει ανακρίβειες. Ο Φωστιέρης, αλλά και ο Τερζούδης με ενημέρωναν.
Εισαγγελέας: Είναι νόμιμο να παρεμβαίνει ο υπουργός;
Μάρτυρας: Αν είχατε στρατιωτικούς εδώ αντί για πυροσβέστες θα είχαν ξεσηκωθεί. Υπάρχει και κάλυψη και διαφοροποίηση. Αν είπα μη σκορπίσετε τα μέσα στον Κάλαμο σε μικρές φωτιές και στείλτε στις μεγάλες είναι καλό ή κακό;
Υποστ. Κατηγορίας: Με βάση την πολιτική ευθύνη τι σημαίνει πολιτικός υπεύθυνος;
Μάρτυρας: Εγώ είχα την πολιτική ευθύνη, αλλά δεν είμαι κατηγορούμενος και αυτό έχει κριθεί.
Υποστ. Κατηγορίας:Γιατί δεν ζητήσατε από τη Βουλή να κριθείτε από τη Δικαιοσύνη;
Μάρτυρας: Νομίζω ότι το θέμα πολιτικοποιείται. Είμαι και ήμουν στη διάθεση της δικαιοσύνης κι από εκεί και πέρα δεν έχω να πω τίποτα.
Υποστ. Κατηγορίας: Επαναλαμβάνετε και σήμερα ότι δεν θα κάνατε τίποτα διαφορετικό;
Μάρτυρας: Παραιτήθηκα γιατί έχω μάθει από το στρατό και η συνείδηση μου επιβάλει ότι φταις δεν φταις, αν γίνει κάτι παραιτείσαι.
Υποστ. Κατηγορίας: Σας έπεφτε πολύ να πάρετε τηλέφωνο το υπουργείο Άμυνας να σηκώσουν Σινούκ γιατί καίγεται ο κόσμος στο Μάτι;
Μάρτυρας: Τα αεροδρόμια ήταν όλα κλειστά. Επίσης το Σινούκ με αυτές τις καιρικές συνθήκες και κουβαλώντας νερό είναι πολύ δύσκολη η πτήση του.
Η κατάθεση του Νίκου Τόσκα συνεχίζεται αύριο.