Οι κκ. Σωκράτης Κάτσικας (Γραμματέας Τομέα Παιδείας) και Στέφανος Παραστατίδης (Βουλευτής Κιλκίς και Υπεύθυνος ΚΤΕ Παιδείας του ΠΑΣΟΚ) αναφέρουν στην κοινή τους ανακοίνωση πως η Υπουργός Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη, παρουσίασε από το Φόρουμ των Δελφών τους βασικούς «πυλώνες» του σχεδίου για την αναβάθμιση του δημόσιου Πανεπιστημίου και τη διεθνοποίηση της ελληνικής τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, οι οποίες συνοψίζονται στα εξής:
(1) Σταθερή και ενισχυμένη χρηματοδότηση (2) Υποδομές και φοιτητική μέριμνα (3) Ενίσχυση ανθρώπινου δυναμικού και (4) Σύνδεση με οικονομία, δεξιότητες και αγορά εργασίας.
Σημειώνουν, ωστόσο, πως είναι κρίσιμο να παρουσιαστεί ολόκληρο το σχέδιο της Υπουργού, προκειμένου «να το κρίνουμε στην ολότητά του αντί να μαθαίνουμε μόνο τους “βασικούς πυλώνες” του».
«Έτσι θα μάθουμε επιπλέον και το πώς και από ποιούς εκπονήθηκε το σχέδιο αυτό, χωρίς -απ’ ό,τι φαίνεται- να έχει υπάρξει καμία διαβούλευση με τα Πανεπιστήμια, τις διοικήσεις τους και -πολύ λιγότερο- με την ακαδημαϊκή κοινότητα», προσθέτουν, για να συνεχίσουν αναφέροντας:
«Με την ευκαιρία, πληροφορούμε την κα. Υπουργό ότι και οι 4 “βασικοί πυλώνες” του “σχεδίου” δεν είναι παρά κάποιες μόνο από τις στοιχειώδεις τακτικές υποχρεώσεις της Πολιτείας προς τα Πανεπιστήμια. Το να αναδεικνύονται ως “βασικοί πυλώνες” στρατηγικής υποδεικνύει είτε πλήρη άγνοια του τι σημαίνει στρατηγικός σχεδιασμός για την τριτοβάθμια εκπαίδευση ή αφελή προσπάθεια επικοινωνιακού εντυπωσιασμού ή και τα δύο. Μια απλή έρευνα στο διαδίκτυο θα εντοπίσει πολλά, ουσιαστικά, στρατηγικά σχέδια για την τριτοβάθμια εκπαίδευση (συμπεριλαμβανομένης και της έρευνας και της καινοτομίας) άλλων χωρών.
Την ίδια περίοδο, με απόφαση του Υπουργείου Παιδείας, από το 2027 εντάσσονται και στο 3ο Πεδίο των Επιστημών Υγείας και Ζωής (επιπλέον του 2ου Πεδίου των Θετικών και Τεχνολογικών Επιστημών) τα Τμήματα Φυσικής. Δεν είναι, όμως, μόνο τα Τμήματα Φυσικής. Είναι και τα Τμήματα Μηχανικών Περιβάλλοντος στη Θεσσαλονίκη και στην Ξάνθη που εντάσσονται και στο 3ο Πεδίο. Αυτό σημαίνει ότι φοιτητές που δεν έχουν διδαχθεί Μαθηματικά στη Γ’ Λυκείου θα μπορούν να εισαχθούν στα Τμήματα αυτά. Όλα αυτά γίνονται επειδή σε Τμήματα μεσαίας και χαμηλής ζήτησης, ιδίως των περιφερειακών Πανεπιστημίων, δεν καλύπτονται όλες οι θέσεις εισακτέων. Το Υπουργείο, αντί να αντιμετωπίσει ορθολογικά, στρατηγικά και μακροπρόθεσμα το πρόβλημα, λαθροχειρεί, αλλοιώνοντας όχι μόνο τις απαιτήσεις εισαγωγής αλλά και παραβιάζοντας τη βασική αρχή της ισονομίας που πρέπει να διέπει τις πανελλαδικές εξετάσεις.
Το δημογραφικό πρόβλημα της χώρας οδηγεί αναπόφευκτα σε δραστική μείωση του οιονεί φοιτητικού πληθυσμού. Αντί η κυβέρνηση να σκύψει πάνω απ’ αυτό το πρόβλημα που, αν δεν αντιμετωπιστεί σύντομα, θα οδηγήσει σε Πανεπιστημιακά Τμήματα χωρίς φοιτητές, πανεπιστημοποιεί προϋπάρχοντα ιδιωτικά κολλέγια, ανεχόμενη παραβιάσεις ακόμη και του δικού της – αμφισβητούμενης συνταγματικότητας – νόμου που προβλέπει τον μη κερδοσκοπικό χαρακτήρα αυτών των νομικών προσώπων.
Η συζήτηση στους Δελφούς συμπεριέλαβε και τη “μεγάλη μεταρρύθμιση” που, όπως λέει η Νέα Δημοκρατία, αφορά τη δημιουργία Υπουργείου Έρευνας και Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης.
Μόνο που υπάρχει ένα κρίσιμο προηγούμενο: το 2019 η ίδια κυβέρνηση πήρε τη Γενική Γραμματεία Έρευνας από το Υπουργείο Παιδείας —όπου υπήρχε οργανική σύνδεση με τα πανεπιστήμια και την τριτοβάθμια εκπαίδευση— και τη μετέφερε στο Υπουργείο Ανάπτυξης, παρά τις αντιρρήσεις των θεσμικών φορέων και της αντιπολίτευσης στη Βουλή.
Σήμερα, χωρίς αυτοκριτική για εκείνη την επιλογή και χωρίς να έχει παρουσιάσει κανένα συγκεκριμένο σχέδιο, επανέρχεται με μια ακόμη εξαγγελία.
Από μήνα σε μήνα, σε όλους σχεδόν τους τομείς, η κυβέρνηση ανακοινώνει «μεγάλες μεταρρυθμίσεις» που συχνά μένουν στο επίπεδο της επικοινωνίας. Φαντασιακές μεταρρυθμίσεις χωρίς αρχιτεκτονική, χωρίς χρονοδιάγραμμα, χωρίς θεσμικό βάθος και χωρίς πραγματικό περιεχόμενο. Η έρευνα, η καινοτομία και η τριτοβάθμια εκπαίδευση δεν χρειάζονται άλλες επικοινωνιακές ταμπέλες. Χρειάζονται σοβαρό εθνικό σχέδιο, ενιαία στρατηγική, σταθερή χρηματοδότηση, σύνδεση δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και αξιολόγηση με διαφάνεια.
Το ΠΑΣΟΚ έχει επανειλημμένα, εδώ και καιρό, καταθέσει τις ολοκληρωμένες προτάσεις του για στρατηγικό σχέδιο για την τριτοβάθμια εκπαίδευση. Ένας από τους άξονες του σχεδίου είναι η ανάγκη αναδιαμόρφωσης του ακαδημαϊκού χάρτη, με τεκμηρίωση, ρεαλισμό και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, ενταγμένο σε εθνική και περιφερειακή στρατηγική για την Παιδεία, την Έρευνα και την Καινοτομία. Η διαδικασία αναδιαμόρφωσης απαιτεί τεκμηριωμένη προεργασία, διαφάνεια, ευρύ διάλογο, και αυστηρή τήρηση των χρονοδιαγραμμάτων. Η τριτοβάθμια εκπαίδευση, η έρευνα και η καινοτομία χρειάζονται συναίνεση, όχι αποσπασματικές και πελατειακές ρυθμίσεις», καταλήγουν οι κκ. Κάτσικας και Παραστατίδης στην κοινή τους ανακοίνωση.
