Σύμφωνα με νέα έκθεση του ΟΟΣΑ η Ελλάδα εμφανίζει ένα από τα υψηλότερα ποσοστά μετανάστευσης στην Ευρώπη, περίπου 7%, ενώ περιορισμένη παραμένει η πρόθεση όσων έχουν ήδη μεταναστεύσει να επιστρέψουν σύντομα στη Ελλάδα.
Το ισοζύγιο, όπως επισημαίνει το K Report είναι αρνητικό: Σύμφωνα με τα στοιχεία της έκθεσης κάθε χρόνο φεύγουν από τη χώρα περισσότεροι από 30.000 Έλληνες (37.000 το 2023 και 32.000 το 2024), όσοι δηλαδή είχαν φύγει και τον πρώτο χρόνο της κρίσης χρέους, το 2011. Το καλό νέο είναι ότι ενισχύεται η επιστροφή, το brain gain. Από το 2023, για πρώτη φορά μετά το 2009, επέστρεψαν περισσότεροι απ’ όσους έφυγαν: Επέστρεψαν 46.000 το 2023 και 52.000 το 2024.
Τα εμπόδια
Την αντιστροφή του brain drain εμποδίζουν οι χαμηλοί μισθοί, η έλλειψη αξιοκρατίας και οι περιορισμένες ευκαιρίες όσον αφορά τις επαγγελματικές προοπτικές.
Πάντως το 2020/21 περισσότεροι από 800.000 Έλληνες που έχουν γεννηθεί στην Ελλάδα διέμεναν σε χώρες του ΟΟΣΑ. Η ελληνική διασπορά παραμένει ιδιαίτερα συγκεντρωμένη, καθώς το 93% των Ελλήνων του εξωτερικού ζει σε μόλις 12 χώρες, κυρίως στη Γερμανία, τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Αυστραλία, το Ηνωμένο Βασίλειο και τον Καναδά. Ταυτόχρονα, όμως, η κινητικότητα στρέφεται ολοένα και περισσότερο προς τη Βόρεια και Δυτική Ευρώπη, με την Ολλανδία, την Ελβετία και τις σκανδιναβικές χώρες να αναδεικνύονται σε νέους προορισμούς.
Φεύγουν οι μορφωμένοι
Η έκθεση επιβεβαιώνει, τέλος, ότι πλέον η ελληνική μετανάστευση χαρακτηρίζεται από υψηλό μορφωτικό επίπεδο. Πάνω από τα δύο τρίτα των Ελλήνων μεταναστών διαθέτουν μεσαία ή υψηλή εκπαίδευση και απασχολούνται κυρίως σε επαγγέλματα υψηλής εξειδίκευσης. Επίσης συνεχίζεται η μετανάστευση ιατρικού προσωπικού, καθώς ο αριθμός των Ελλήνων γιατρών που εργάζονται σε άλλες χώρες του ΟΟΣΑ έχει τριπλασιαστεί από το 2000. Περίπου 8.000 Έλληνες γιατροί εργάζονται εκτός της Ελλάδας.