Σε συναγερμό βρίσκονται χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, καθώς η παρατεταμένη ξηρασία και ο ακραίος καύσωνας έχουν προκαλέσει ιστορική υποχώρηση της στάθμης του Δούναβη, με άμεσες επιπτώσεις στην ενεργειακή ασφάλεια. Τα εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα των υδάτων έχουν φέρει μονάδες ηλεκτροπαραγωγής στα όρια της διακοπής λειτουργίας, αναγκάζοντας κυβερνήσεις να ζητήσουν από νοικοκυριά και επιχειρήσεις περιορισμό της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις έχουν τεθεί περιορισμοί στη βιομηχανία και στις μεταφορές.
Στην Ουγγαρία, η πρωτοφανής πτώση της στάθμης του Δούναβη έθεσε για πρώτη φορά στα 44 χρόνια λειτουργίας του το μοναδικό πυρηνικό εργοστάσιο της χώρας, στο Πακς, αντιμέτωπο με το ενδεχόμενο πλήρους διακοπής. Αντίστοιχα, στη Σερβία η χαμηλή στάθμη του ποταμού έχει περιορίσει σημαντικά τη λειτουργία του βασικού υδροηλεκτρικού σταθμού της χώρας, ο οποίος λειτουργεί μόλις στο 20% της δυναμικότητάς του. Στη Ρουμανία, οι αρχές προχώρησαν ακόμη και σε έκτακτες παρεμβάσεις, χρησιμοποιώντας εκρηκτικά για να διασφαλίσουν την συνέχιση της λειτουργίας του πυρηνικού σταθμού της Τσερναβόντα.
Σχετική είδηση: Έκτακτα μέτρα στην Κεντρική Ευρώπη λόγω της ξηρασίας – Η Ρουμανία ανατινάσσει βράχους για να κρατήσει σε λειτουργία πυρηνικό αντιδραστήρα
Η εικόνα αυτή στον Δούναβη αποτελεί μόνο μία πλευρά της ευρύτερης κρίσης που προκαλεί η ξηρασία στους μεγάλους ποταμούς της Ευρώπης. Ανάλογη, και ιδιαίτερα ανησυχητική, είναι η κατάσταση στον Ρήνο, έναν από τους σημαντικότερους εμπορικούς υδάτινους διαδρόμους της ηπείρου.
Ο Ρήνος, που ξεκινά από τις Ελβετικές Άλπεις και εκβάλλει στη Βόρεια Θάλασσα, έχει υποχωρήσει σε επίπεδα-ρεκόρ σε αρκετά σημεία της Γερμανίας και της Ολλανδίας, καθώς το κύμα παρατεταμένης ζέστης συνεχίζεται στην Ευρώπη. Την περασμένη εβδομάδα, οι μετρήσεις στην Κολωνία, αλλά και στο Λόμπιθ, στο σημείο όπου ο ποταμός περνά από τη Γερμανία στην Ολλανδία, κατέγραψαν τις χαμηλότερες τιμές από την έναρξη των καταγραφών.
Rhine falls to record low levels as drought strains Europe’s rivers https://t.co/kK8iJU8xXk
— BBC News (World) (@BBCWorld) August 3, 2026
Η υποχώρηση της στάθμης του νερού έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία για τις οικονομικές επιπτώσεις, καθώς ο Ρήνος αποτελεί βασική αρτηρία για τη μεταφορά πρώτων υλών, καυσίμων και βιομηχανικών προϊόντων. Οι περιορισμοί στη ναυσιπλοΐα απειλούν να αυξήσουν το κόστος μεταφοράς και να δημιουργήσουν προβλήματα στις ευρωπαϊκές εφοδιαστικές αλυσίδες.
Ιδιαίτερα κρίσιμη είναι η κατάσταση στο Κάουμπ (Kaub), κοντά στο Κόμπλεντς της Γερμανίας, ένα από τα σημαντικότερα σημεία μέτρησης της στάθμης του Ρήνου. Την Παρασκευή, το βάθος πλεύσης έφτασε μόλις τα 25 εκατοστά. Ο σταθμός του Κάουμπ αποτελεί βασικό δείκτη για τη δυνατότητα μεταφοράς εμπορευμάτων μέσω του Ρήνου, καθώς δείχνει πόσο φορτωμένα μπορούν να είναι τα πλοία που διασχίζουν τον ποταμό. Όσο χαμηλότερη είναι η στάθμη, τόσο μεγαλύτεροι είναι οι περιορισμοί στο βάρος των φορτίων.
Ο Μάρτιν Βόλτερς από την Αρχή Υδάτινων Οδών και Ναυσιπλοΐας του Ρήνου δήλωσε στο γερμανικό δίκτυο WDR ότι δεν αναμένεται προς το παρόν πλήρης διακοπή της ναυσιπλοΐας, ωστόσο απαιτούνται μέτρα προσαρμογής. Μεταξύ αυτών είναι η κατανομή των φορτίων σε περισσότερα πλοία, ώστε να μειωθεί το βάρος τους και να μπορούν να κινούνται με ασφάλεια. Σε βάθος χρόνου, όμως, οι περιορισμοί αυτοί μεταφράζονται σε αυξημένο κόστος μεταφοράς και πιθανές καθυστερήσεις στην τροφοδοσία. «Έρχεται κάποια στιγμή που τα φορτία είναι τόσο μικρά ώστε δεν αξίζει οικονομικά η μεταφορά τους ή οι ιδιοκτήτες των πλοίων ανησυχούν ότι μπορεί να προκληθούν ζημιές στα σκάφη τους», ανέφερε στο Reuters έμπορος εμπορευμάτων.
Παράλληλα, μειωμένη είναι η κίνηση εμπορευμάτων από και προς το Ρότερνταμ, το μεγαλύτερο λιμάνι της Ευρώπης, μέσω του Ρήνου. Σύμφωνα με εκπρόσωπο του λιμανιού, ο όγκος των φορτίων μειώνεται σταδιακά κάθε εβδομάδα από τις αρχές Ιουλίου και βρίσκεται περίπου 10% χαμηλότερα από τα φυσιολογικά επίπεδα. Τα μεγαλύτερα προβλήματα αντιμετωπίζουν τα δεξαμενόπλοια μεταφοράς χημικών και πετρελαϊκών προϊόντων, καθώς και κάποια εμπορικά πλοία. Λόγω του μεγαλύτερου βυθίσματός τους, απαιτούν μεγαλύτερο βάθος νερού για να μπορούν να πλεύσουν με ασφάλεια.
Από την ενέργεια και τη γεωργία έως τη βιομηχανία και το διεθνές εμπόριο, η παρατεταμένη ξηρασία δημιουργεί ένα ντόμινο επιπτώσεων, μετατρέποντας τους ποταμούς της Ευρώπης σε έναν από τους πιο κρίσιμους δείκτες της νέας κλιματικής πραγματικότητας.
Πηγή: Reuters, BBC
