Το αποτελεί μέρος του ευρύτερου σχεδιασμού «Ατζέντα 2030» για την αναβάθμιση και τον εκσυγχρονισμό των Ενόπλων Δυνάμεων και συγκαταλέγεται στις μεγαλύτερες επενδύσεις της χώρας στον τομέα της αεράμυνας.
Με βάση τις τελευταίες πληροφορίες, το ύψος της συμφωνίας υπολογίζεται περίπου στα 3 δισ. ευρώ, ενώ στόχος είναι η πλήρης ανάπτυξη του συστήματος να έχει ολοκληρωθεί σε διάστημα μικρότερο των τριών ετών.
Τις σχετικές συμβάσεις αναμένεται να υπογράψουν η Γενική Διεύθυνση Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων του υπουργείου Εθνικής Άμυνας και η SIBAT, η Διεύθυνση Διεθνούς Αμυντικής Συνεργασίας του ισραηλινού υπουργείου Άμυνας. Στη διαδικασία θα συμμετάσχουν επίσης οι ισραηλινοί οργανισμοί και οι εταιρείες που έχουν αναλάβει ρόλο στην υλοποίηση του προγράμματος.
Ένα ενιαίο και διασυνδεδεμένο δίκτυο
Κεντρικός στόχος της «Ασπίδας του Αχιλλέα» είναι η δημιουργία ενός ενιαίου, διασυνδεδεμένου πλέγματος αεράμυνας, το οποίο θα διαθέτει διαφορετικές ζώνες προστασίας και θα μπορεί να αντιμετωπίζει ένα ευρύ φάσμα απειλών, από αεροσκάφη και drones έως πυραύλους cruise και βαλλιστικούς πυραύλους.
Τα ισραηλινά συστήματα θα πρέπει να διαλειτουργούν με τα μέσα που ήδη διαθέτουν οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις. Στο υφιστάμενο οπλοστάσιο περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, οι φρεγάτες Belharra, τα μαχητικά Rafale και F-16 Viper, οι συστοιχίες Patriot, αλλά και το ισραηλινής προέλευσης σύστημα πολλαπλών εκτοξευτών πυραύλων PULS.
Βασικά στοιχεία της νέας αρχιτεκτονικής θα είναι τα David’s Sling, Barak MX και SPYDER, σε συνδυασμό με τα ραντάρ ELM-2084 και ένα ενιαίο σύστημα διοίκησης και ελέγχου.
David’s Sling: Η ανώτερη γραμμή άμυνας
Στην κορυφή της νέας αρχιτεκτονικής τοποθετείται το David’s Sling, το οποίο έχει αναπτυχθεί από τη Rafael σε συνεργασία με τη Raytheon.
Πρόκειται για σύστημα σχεδιασμένο να αντιμετωπίζει ιδιαίτερα απαιτητικές απειλές, όπως τακτικούς βαλλιστικούς πυραύλους, πυραύλους cruise και άλλους στόχους υψηλής ταχύτητας.
Με τον τρόπο αυτό θα αναλάβει την κάλυψη της ζώνης μεγαλύτερου βεληνεκούς, λειτουργώντας συμπληρωματικά προς τα συστήματα Patriot που βρίσκονται ήδη σε υπηρεσία στις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις.
Barak MX: Η μεσαία ζώνη προστασίας
Στη μεσαία ζώνη της «Ασπίδας» εντάσσεται το Barak MX της Israel Aerospace Industries (IAI).
Πρόκειται για ένα αρθρωτό σύστημα, το οποίο έχει τη δυνατότητα να χρησιμοποιεί διαφορετικούς τύπους αναχαιτιστών και να ανταποκρίνεται σε διαφορετικές κατηγορίες απειλών.
Η εμβέλειά του διαφοροποιείται ανάλογα με τον πύραυλο που χρησιμοποιείται, προσφέροντας έτσι τη δυνατότητα προσαρμογής στις εκάστοτε επιχειρησιακές απαιτήσεις.
Το Barak MX έχει ήδη επιλεγεί από την Κύπρο, ενώ στην ελληνική αεράμυνα αναμένεται να αποτελέσει ένα από τα βασικά συστήματα της μεσαίας ζώνης προστασίας.
SPYDER: Η προστασία μικρότερης εμβέλειας
Την κάλυψη της μικρότερης ακτίνας αναλαμβάνει το SPYDER, συμπληρώνοντας τα συστήματα μεγαλύτερου βεληνεκούς.
Η φιλοσοφία πίσω από την «Ασπίδα του Αχιλλέα» δεν προβλέπει την εξάρτηση από ένα και μόνο οπλικό σύστημα, αλλά τη δημιουργία πολλαπλών και διαδοχικών επιπέδων άμυνας.
Με αυτόν τον τρόπο, εάν ένας στόχος δεν αναχαιτιστεί από το σύστημα της ανώτερης ζώνης, θα υπάρχει η δυνατότητα αντιμετώπισής του από τα μέσα της μεσαίας ή της μικρότερης εμβέλειας.
Παράλληλα, στην υφιστάμενη ελληνική διάταξη εγγύς αεράμυνας αναμένεται να συνεχίσουν να έχουν ρόλο και παλαιότερα συστήματα, όπως οι Hawk, μέχρι να ολοκληρωθεί η ανάπτυξη της νέας αρχιτεκτονικής.
ELM-2084: Τα ραντάρ που «βλέπουν» το πεδίο
Ιδιαίτερα σημαντικό κομμάτι του συστήματος αποτελούν τα ραντάρ ELM-2084 της ισραηλινής ELTA.
Πρόκειται για πολυλειτουργικά ραντάρ τεχνολογίας AESA, με ηλεκτρονική σάρωση, τα οποία μπορούν να εντοπίζουν και να παρακολουθούν διαφορετικές κατηγορίες εναέριων στόχων.
Η λειτουργία τους, ωστόσο, δεν περιορίζεται στον εντοπισμό των απειλών.
Τα δεδομένα που συλλέγουν θα πρέπει να μεταφέρονται στο ενιαίο σύστημα διοίκησης και ελέγχου, επιτρέποντας στις διαφορετικές μονάδες της αεράμυνας να λειτουργούν ως ένα ενιαίο δίκτυο. Με αυτόν τον τρόπο θα μπορεί να επιλέγεται το καταλληλότερο διαθέσιμο μέσο για την αναχαίτιση κάθε απειλής.
Ο ρόλος του ηλεκτρονικού πολέμου
Η νέα αρχιτεκτονική δεν θα βασίζεται αποκλειστικά σε πυραυλικά συστήματα.
Στην «Ασπίδα του Αχιλλέα» προβλέπεται επίσης η ενσωμάτωση δυνατοτήτων ηλεκτρονικού πολέμου, με το ελληνικής ανάπτυξης σύστημα «Κένταυρος» να αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα.
Το σύστημα έχει ήδη δοκιμαστεί σε επιχειρησιακό περιβάλλον και έχει διασυνδεθεί με ισραηλινά συστήματα.
Η διάσταση του ηλεκτρονικού πολέμου αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα στην αντιμετώπιση drones και επιθέσεων κορεσμού, καθώς προσφέρει τη δυνατότητα εξουδετέρωσης ορισμένων απειλών χωρίς να απαιτείται κάθε φορά η εκτόξευση ενός ακριβού πυραύλου αναχαίτισης.
Από τις μεμονωμένες συστοιχίες σε ένα ενιαίο δίκτυο
Με την ανάπτυξη της «Ασπίδας του Αχιλλέα», η Ελλάδα επιδιώκει να αλλάξει τη φιλοσοφία της αεράμυνάς της, μεταβαίνοντας από ένα σύνολο διαφορετικών και σε μεγάλο βαθμό ανεξάρτητων συστημάτων σε ένα ενιαίο δικτυοκεντρικό περιβάλλον.
Η συγκεκριμένη προσέγγιση επιτρέπει τον συνδυασμό πολλαπλών αισθητήρων, συστημάτων αναχαίτισης και μέσων ηλεκτρονικού πολέμου, ώστε να αντιμετωπίζονται τόσο οι παραδοσιακές αεροπορικές απειλές όσο και οι νέες μορφές πολέμου.
Στο επίκεντρο βρίσκονται πλέον απειλές όπως τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη, οι επιθέσεις κορεσμού και οι διαφορετικοί τύποι πυραύλων, που απαιτούν συνδυασμένη και πολυεπίπεδη αντιμετώπιση.
Το πρόγραμμα αποτελεί βασικό πυλώνα του ελληνικού σχεδιασμού για τον εκσυγχρονισμό των Ενόπλων Δυνάμεων έως το 2036.
Η Ελλάδα έχει ήδη δώσει το «πράσινο φως» για την απόκτηση των τριών βασικών ισραηλινών συστημάτων, ενώ, σύμφωνα με το Reuters, τουλάχιστον το 25% των υποσυστημάτων του συνολικού προγράμματος προβλέπεται να κατασκευάζεται στην Ελλάδα, ενισχύοντας παράλληλα την εγχώρια αμυντική βιομηχανία.
