Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ υποστήριξε ότι ο τρόπος με τον οποίο η κυβέρνηση νομοθετεί για την Τοπική Αυτοδιοίκηση αποτυπώνει συνολικά τη φιλοσοφία διακυβέρνησής της, κάνοντας λόγο για ένα «κλειστό σύστημα εξουσίας», το οποίο -όπως είπε- λειτουργεί χωρίς ουσιαστικά θεσμικά αντίβαρα, χωρίς διαφάνεια και με στόχο τη διατήρηση πελατειακών σχέσεων.
Στο πλαίσιο αυτό κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι δεν προχώρησε σε ουσιαστική διαβούλευση με την Αυτοδιοίκηση ούτε κατά τον σχεδιασμό του Ταμείου Ανάκαμψης, ενώ υποστήριξε ότι η Ελλάδα παραμένει ουραγός στη δημοσιονομική αποκέντρωση και στη μεταφορά αρμοδιοτήτων προς τις τοπικές κοινωνίες.
«Ζητάτε από τους δήμους να ανταποκριθούν στις ανάγκες του 2026 με προσωπικό που αντιστοιχεί στο 2012 και με συνεχώς αυξανόμενες αρμοδιότητες, χωρίς προσωπικό και πόρους», ανέφερε χαρακτηριστικά, αντιπαραβάλλοντας τις μεταρρυθμίσεις που -όπως είπε- προώθησαν οι κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ, όπως ο «Καποδίστριας» και ο «Καλλικράτης».
Ιδιαίτερα αιχμηρός εμφανίστηκε για την απόφαση μεταφοράς των πολεοδομιών από τους δήμους, υποστηρίζοντας ότι η κυβέρνηση δεν επιδιώκει την καταπολέμηση της διαφθοράς αλλά τον έλεγχό της.
«Άρα, το πρόβλημά σας δεν είναι να αντιμετωπίσετε τη γραφειοκρατία, να έχουν καλύτερες υπηρεσίες οι πολίτες με διαφάνεια και να καταπολεμήσετε τη διαφθορά. Αλλά να ελέγχετε τη διαφθορά οι ίδιοι. Αυτό είναι το στοίχημα. Όχι η καταπολέμηση της διαφθοράς. Αλλά να κρατάτε τα ηνία της διαφθοράς», είπε χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, αναφέρθηκε και στην υπόθεση διαρροής προσωπικών δεδομένων αποδήμων, κάνοντας λόγο για σοβαρό πλήγμα στην εμπιστοσύνη των πολιτών προς το κράτος.
«Η Δημοκρατία δεν λειτουργεί με μαθηματικές πατέντες»
Κεντρικό σημείο της ομιλίας του αποτέλεσε η έντονη αντίθεσή του στο νέο εκλογικό σύστημα για την Τοπική Αυτοδιοίκηση, το οποίο χαρακτήρισε πολύπλοκο, δυσνόητο και χωρίς αντίστοιχο στην Ευρώπη.
Όπως είπε, η κυβέρνηση δεν νομοθετεί με γνώμονα την ενίσχυση της δημοκρατίας αλλά την αντιμετώπιση εσωκομματικών προβλημάτων.
«Η Δημοκρατία δεν λειτουργεί, κύριε Υπουργέ, με μαθηματικές πατέντες. Δεν λειτουργεί με αλγόριθμους που ελάχιστοι καταλαβαίνουν. Η Δημοκρατία χρειάζεται καθαρή λαϊκή εντολή.
Και δεσμεύομαι ότι, επειδή μεσολαβούν εθνικές εκλογές, το ΠΑΣΟΚ με τη στήριξη του λαού ως κυβέρνηση, δεν θα επιτρέψει να εφαρμοστεί αυτός ο κατάπτυστος εκλογικός νόμος.»
Οι τέσσερις βασικές διαφωνίες του ΠΑΣΟΚ
Ο Νίκος Ανδρουλάκης παρουσίασε τέσσερις βασικούς λόγους για τους οποίους το ΠΑΣΟΚ καταψηφίζει τον νέο Κώδικα.
Όπως είπε, το νομοσχέδιο:
- αποδυναμώνει τη δημοκρατική νομιμοποίηση μέσω του νέου εκλογικού συστήματος,
- συγκεντρώνει ακόμη περισσότερες αρμοδιότητες στους δημάρχους και τους περιφερειάρχες, υποβαθμίζοντας τα δημοτικά και περιφερειακά συμβούλια,
- εγκαταλείπει τις τοπικές κοινότητες, ιδιαίτερα στην περιφέρεια που αντιμετωπίζει έντονο δημογραφικό πρόβλημα,
- δεν εξασφαλίζει πραγματική οικονομική αυτοτέλεια στους δήμους, αφού μεταφέρει νέες αρμοδιότητες χωρίς αντίστοιχη χρηματοδότηση.
«Τι τους λέτε; “Προσφέρετε υπηρεσίες, χωρίς λεφτά”. Πώς θα το πετύχουν;», διερωτήθηκε, υποστηρίζοντας ότι με αυτόν τον τρόπο οι δήμοι είτε θα περιορίσουν τις υπηρεσίες προς τους πολίτες είτε θα αναγκαστούν να αυξήσουν τα δημοτικά τέλη.
Σε υψηλούς τόνους υποστήριξε ακόμη ότι η κυβέρνηση επιδιώκει να διατηρεί την Αυτοδιοίκηση σε καθεστώς εξάρτησης.
«Τους θέλετε μακρύ χέρι. Μακρύ χέρι του Μαξίμου θέλετε τον κάθε δήμαρχο και το κάθε δημοτικό συμβούλιο και όχι αυτόνομους πυρήνες δημοκρατίας και προσφοράς στις τοπικές κοινωνίες.»
Η πρόταση του ΠΑΣΟΚ
Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ παρουσίασε και τις βασικές προτεραιότητες του κόμματός του για την Τοπική Αυτοδιοίκηση, κάνοντας λόγο για σαφή διαχωρισμό αρμοδιοτήτων μεταξύ κράτους, περιφερειών και δήμων, πραγματική οικονομική αυτοτέλεια με σταθερούς πόρους, πιλοτική απόδοση του ΕΝΦΙΑ στην Αυτοδιοίκηση, καμία μεταφορά αρμοδιότητας χωρίς αντίστοιχη χρηματοδότηση και προσωπικό, καθώς και ενίσχυση των κοινωνικών υπηρεσιών, των δημοτικών ενεργειακών κοινοτήτων και της πολιτικής προστασίας.
Συνέδεσε, μάλιστα, την ενίσχυση της Αυτοδιοίκησης με την αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος και την περιφερειακή ανάπτυξη, υποστηρίζοντας ότι χωρίς ισχυρούς δήμους και περιφέρειες δεν μπορεί να υπάρξει αποκέντρωση ούτε βιώσιμη ανάπτυξη της ελληνικής περιφέρειας.
Κλείνοντας την ομιλία του, ο Νίκος Ανδρουλάκης ανέφερε ότι στις επόμενες εθνικές εκλογές θα συγκρουστούν δύο διαφορετικά μοντέλα διακυβέρνησης.
Από τη μία πλευρά, όπως είπε, βρίσκεται το «επιτελικό κράτος» της Νέας Δημοκρατίας, το οποίο -κατά τον ίδιο- συγκεντρώνει όλες τις εξουσίες και παράγει αδιαφάνεια και αναξιοκρατία, ενώ από την άλλη βρίσκεται η πρόταση του ΠΑΣΟΚ για δημοκρατική αποκέντρωση, ισχυρό κράτος δικαίου, διαφάνεια και ουσιαστική ενίσχυση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
