Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με ομιλία του προέδρου του ΠΑΣΟΚ, Νίκου Ανδρουλάκη, ο οποίος προανήγγειλε ότι στις επόμενες ημέρες, το σύνολο αυτών των μέτρων θα κατατεθεί στη Βουλή ως μια ολοκληρωμένη πρόταση νόμου του ΠΑΣΟΚ για την αντιμετώπιση του ιδιωτικού χρέους. Προκάλεσε, δε, την κυβερνητική πλειοψηφία να επιτρέψει να γίνει «μία πραγματική συζήτηση στη Βουλή».
Βασικά σημεία της ομιλίας του Νίκου Ανδρουλάκη
Στην αρχή της ομιλίας του, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ άφησε αιχμές εναντίον του Αλέξη Τσίπρα, αλλά και του Κυριάκου Μητσοτάκη. «Όσοι δεσμεύτηκαν για σεισάχθεια, άνοιξαν την πόρτα στα funds», είπε αρχικά ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, αναφερόμενος στη νομοθετική πρωτοβουλία της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ για την ίδρυση των servicers· «και την πόρτα αυτή, την έκανε ο Κυριάκος Μητσοτάκης λεωφόρο κερδοσκοπίας εις βάρος της ελληνικής κοινωνίας», προσέθεσε, δεσμευόμενος πως «με το ΠΑΣΟΚ στην κυβέρνηση το πάρτυ κερδοσκοπίας τελειώνει».
Για τις 4 μεγάλες ατζέντες που απασχολούν το ΠΑΣΟΚ μίλησε στη συνέχεια, αναφέροντας (α) την ακρίβεια, (β) τη στεγαστική κρίση, (γ) την αποδόμηση του κοινωνικού κράτους (υγείας, παιδείας) και (δ) το ιδιωτικό χρέος που κρατά εγκλωβισμένα εκατομμύρια νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Κατηγόρησε, δε, την κυβέρνηση πως δημιουργεί συνθήκες στασιμότητας και επιδείνωσης της κατάστασης, περιοριζόμενη στο «επικοινωνιακό παιχνίδι» να συγκρίνει την Ελλάδα του σήμερα όχι με την Ευρώπη του σήμερα, αλλά με την Ελλάδα των μνημονίων, την Ελλάδα «στο χείλος της χρεοκοπίας».
Ωστόσο, όπως τόνισε, η κυβέρνηση αποφεύγει να μιλήσει για την πραγματικότητα που βιώνουν σήμερα οι πολίτες, υπογραμμίζοντας ότι η πορεία της οικονομίας δεν κρίνεται μόνο στους μακροοικονομικούς δείκτες, αλλά και από το πραγματικό εισόδημα και την αγοραστική δύναμη, από το εάν μία οικογένεια μπορεί να καλύψει τις ανάγκες της κι ένας νέος μπορεί να αποκτήσει κατοικία, εάν ένα νοικοκυριό ή επιχείρηση μπορεί να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του/της.
Όμως, τα σχεδόν 80 δισ. ευρώ που είναι σήμερα το μη εξυπηρετούμενο χρέος (σε τράπεζες ή funds και servicers) δείχνουν, όπως τόνισε ο κ. Ανδρουλάκης, το μέγεθος του προβλήματος.
Σημειώνεται ότι οι servicers διαχειρίζονται συνολικά περισσότερα από 92 δισεκατομμύρια ευρώ δανείων, που αφορούν πάνω από 2,6 εκατομμύρια οφειλέτες. Στην εφορία, οι ληξιπρόθεσμες οφειλές έχουν φτάσει τα 114,5 δισεκατομμύρια ευρώ. Είναι περίπου 10 δισεκατομμύρια περισσότερα από το 2019.
Παράλληλα, πάνω από 3,5 εκατομμύρια φορολογούμενοι έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές και 1,6 εκατομμύρια βρίσκονται ήδη αντιμέτωποι με αναγκαστικά μέτρα είσπραξης, ενώ οι ληξιπρόθεσμες οφειλές προς τα ασφαλιστικά ταμεία έχουν ξεπεράσει τα 52 δισεκατομμύρια ευρώ, αυξημένες κατά 17 δισ. ευρώ περίπου από το 2019.
Ο κ. Ανδρουλάκης τόνισε, ακόμη, πως το ΠΑΣΟΚ έχει «τεκμήριο συνέπειας» με τον Νόμο 3869 που θεσπίστηκε επί κυβέρνησης Γιώργου Παπανδρέου, παρά τα Μνημόνια, για την προστασία της πρώτης κατοικίας.
Όπως τόνισε, δε, οι έντεκα παρεμβάσεις του ΠΑΣΟΚ δεν είναι αποσπασματικά μέτρα, αλλά εντάσσονται σε ένα ολοκληρωμένο σχέδιο που «δίνει δεύτερη ευκαιρία αξιοπρέπειας σε όσους το έχουν ανάγκη», ένα σχέδιο «που επιβραβεύει αυτούς που αγωνίζονται» και όχι τους «στρατηγικούς κακοπληρωτές».
«Πακέτο» 10 + 1 δεσμεύσεων για το ιδιωτικό χρέος
(1) Επαναφορά της προστασίας της πρώτης κατοικίας, με σύγχρονα και αντικειμενικά εισοδηματικά κριτήρια
«Δίνουμε τον οφειλέτη τη δυνατότητα να διατηρήσει την κύρια κατοικία του, καταβάλλοντας μέσα από μια μακροχρόνια και βιώσιμη ρύθμιση την αξία ρευστοποίησής της.
Η πρότασή μας προβλέπει προστασία κατοικίας αξίας έως 200.000 ευρώ για έναν άγαμο, με προσαυξήσεις ανάλογα με τη σύνθεση του νοικοκυριού, που φτάνουν έως τις 320.000 ευρώ για μια τετραμελή οικογένεια.
Για τους ευάλωτους οφειλέτες προβλέπουμε προσωρινή κρατική συνεισφορά.
Και για να είναι η ρύθμιση πραγματικά βιώσιμη, προβλέπουμε μειωμένες δόσεις κατά την πρώτη τριετία και δυνατότητα αποπληρωμής έως και σε 35 χρόνια», είπε ο κ. Ανδρουλάκης.
(2) Νέα «γενναία» ρύθμιση 120 δόσεων για τις οφειλές προς το Δημόσιο
Η πρόταση αυτή αφορά φυσικά και νομικά πρόσωπα με οφειλές προς τη φορολογική διοίκηση, τα ασφαλιστικά ταμεία και τους Δήμους, για κύρια οφειλή έως 500.000 ευρώ.
- Το 70% ης οφειλής θα μπορεί να εξοφλείται σε έως 120 δόσεις.
- Το υπόλοιπο 30% θα παραμένει άτοκο και, εφόσον ο οφειλέτης ολοκληρώσει με συνέπεια την αποπληρωμή του πρώτου μέρους, θα διαγράφεται οριστικά.
«Παράλληλα, προβλέπουμε σημαντική μείωση των προσαυξήσεων και των προστίμων, από 40% έως 85%, ανάλογα με τον αριθμό των δόσεων. Και στην περίπτωση εφάπαξ εξόφλησης, πλήρη διαγραφή των προσαυξήσεων και των προστίμων», τόνισε ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ και εξήγησε:
- Για οφειλές έως 100.000 ευρώ δεν θα απαιτείται προκαταβολή.
- Για μεγαλύτερες οφειλές, η προκαταβολή κυμαίνεται από 1% έως 5%.
- Και όσο ο πολίτης ή η επιχείρηση τηρεί τη ρύθμιση, μπορεί να λαμβάνει ενημερότητα ενώ αναστέλλονται τα αναγκαστικά μέτρα είσπραξης.
«Παράλληλα, δίνουμε τη δυνατότητα σε όσους έχασαν παλαιότερη ρύθμιση να την αναβιώσουν με την καταβολή μίας δόσης», είπε στη συνέχεια με στόχο «να μετατρέψουμε ένα χρέος που σήμερα δεν εισπράττεται σε μια οφειλή που μπορεί πραγματικά να αποπληρωθεί» και έτσι «να κερδίσει ο οφειλέτης, που αποκτά ξανά οικονομική προοπτική, αλλά και το Δημόσιο, που αποκτά πραγματική δυνατότητα είσπραξης».
(3) Αλλάζουμε ουσιαστικά τον εξωδικαστικό μηχανισμό, ώστε να οδηγεί σε πραγματικές και βιώσιμες ρυθμίσεις
«Πρώτα απ’ όλα, καθιστούμε υποχρεωτική τη συμμετοχή των πιστωτών στη διαδικασία», είπε ο κ. Ανδρουλάκης, τονίζοντας πως η πρόταση ρύθμισης που παράγει ο μηχανισμός γνωστοποιείται στον οφειλέτη και πως αν ο πιστωτής την απορρίψει, δεν θα μπορεί να αρκείται σε ένα «όχι», αλλά θα πρέπει να αιτιολογεί συγκεκριμένα την απόφασή του και να καταθέτει εναλλακτική πρόταση ρύθμισης.
«Παράλληλα, αυξάνουμε κατά 25% τα εισοδηματικά και περιουσιακά όρια για την ιδιότητα του ευάλωτου οφειλέτη και προβλέπουμε την τιμαριθμική αναπροσαρμογή τους, ώστε να μην απαξιώνονται κάθε χρόνο από την αύξηση του κόστους ζωής.
Δίνουμε μεγαλύτερο βάρος στο πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα του οφειλέτη. Γιατί μια ρύθμιση έχει αξία μόνο αν μπορεί πραγματικά να τηρηθεί.
Γι’ αυτό προβλέπουμε τη δυνατότητα έως και 25% χαμηλότερης ικανοποίησης του πιστωτή σε σχέση με το ποσό που θα εισέπραττε από τη ρευστοποίηση της περιουσίας και, όταν το διαθέσιμο εισόδημα είναι ιδιαίτερα χαμηλό, ακόμη και τη δυνατότητα άτοκων δόσεων.
Και δημιουργούμε Επιτροπές Διευθέτησης Οφειλών σε κάθε Περιφερειακή Ενότητα, στις οποίες θα μπορεί να προσφεύγει ο οφειλέτης όταν μέσα από τη διαδικασία δεν επιτυγχάνεται βιώσιμη λύση.
Ο εξωδικαστικός μηχανισμός πρέπει να είναι πραγματικό εργαλείο ρύθμισης των χρεών. Όχι μια τυπική διαδικασία που αφήνει τελικά τον οφειλέτη χωρίς λύση», ανέφερε ακόμη.
(4) Αυστηροί κανόνες λειτουργίας και πραγματική λογοδοσία για τους servicers
Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ εξήγησε:
«Οι εταιρείες που διαχειρίζονται τα δάνεια εκατοντάδων χιλιάδων πολιτών και μπορούν να κινήσουν διαδικασίες αναγκαστικής εκτέλεσης σε βάρος της περιουσίας τους δεν μπορεί να λειτουργούν χωρίς ουσιαστικό έλεγχο και λογοδοσία.
Ο οφειλέτης πρέπει να γνωρίζει με ακρίβεια τι χρωστά και πώς έχει διαμορφωθεί η οφειλή του.
Γι’ αυτό υποχρεώνουμε τους servicers να του παρέχουν αναλυτικό ιστορικό της οφειλής, των επιτοκίων και των μεταβιβάσεων του δανείου του, καθώς και δωρεάν πρόσβαση στον φάκελό του και στο πλήρες ιστορικό των προτάσεων ρύθμισης.
Παράλληλα, κατοχυρώνουμε πραγματική δυνατότητα επικοινωνίας και εξυπηρέτησης. Όχι μόνο μέσα από αυτοματοποιημένες ηλεκτρονικές διαδικασίες, αλλά και τηλεφωνικά και με φυσική παρουσία.
Σε κάθε Περιφερειακή Ενότητα προβλέπουμε να υπάρχει κατάστημα του servicer ή συνεργαζόμενης τράπεζας, ώστε ο πολίτης να έχει τη δυνατότητα πραγματικής εξυπηρέτησης.
Και το σημαντικότερο: οι κανόνες θα συνοδεύονται από κυρώσεις όταν παραβιάζονται.
Γι’ αυτό προβλέπουμε, ανάλογα με την παράβαση, περιορισμό ή απαγόρευση της αναγκαστικής εκτέλεσης και απώλεια τόκων υπερημερίας.
Γιατί δεν μπορεί αυτός που διαχειρίζεται την περιουσία και πολλές φορές την ίδια την κατοικία ενός πολίτη να έχει μόνο δικαιώματα».
(5) Δίνουμε στον δανειολήπτη δικαίωμα προαίρεσης πριν από τη μεταβίβαση του δανείου του σε fund
Όπως είπε ο κ. Ανδρουλάκης: «Όταν μια τράπεζα αποφασίζει να μεταβιβάσει ένα δάνειο, ο δανειολήπτης πρέπει να έχει τη δυνατότητα, πριν αυτό περάσει σε ένα fund, να αποκτήσει την απαίτηση και να επιχειρήσει την αναχρηματοδότησή της.
Δίνουμε, δηλαδή, μια πραγματική ευκαιρία οριστικής διευθέτησης της οφειλής πριν αυτή περάσει στη δευτερογενή αγορά.
Γιατί δεν είναι λογικό να αναζητείται πρώτα μια συμφωνία με ένα fund και να μη δίνεται αντίστοιχη δυνατότητα στον ίδιο τον δανειολήπτη να ρυθμίσει οριστικά την οφειλή του».
(6) Κατοχυρώνουμε πραγματικά δικαιώματα για τον οφειλέτη απέναντι στην αναγκαστική εκτέλεση
«Οι κανόνες δεν έχουν καμία αξία αν η παραβίασή τους δεν έχει συνέπειες», τόνισε ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ και εξήγησε:
«Γι’ αυτό προβλέπουμε ότι η παραβίαση του Κώδικα Δεοντολογίας από τον πιστωτή ή τον servicer μπορεί να θεμελιώνει δικαίωμα αποζημίωσης του οφειλέτη, αλλά και δυνατότητα ακύρωσης πράξεων καταγγελίας ή αναγκαστικής εκτέλεσης.
Παράλληλα, όταν ένας πιστωτής αρνείται να συμμετάσχει στη διαδικασία ρύθμισης ή δεν καταθέτει αιτιολογημένη πρόταση, προβλέπουμε να μπορεί να στερείται για ένα έτος του δικαιώματος καταγγελίας της σύμβασης και αναγκαστικής εκτέλεσης.
Και βάζουμε έναν ακόμη καθαρό κανόνα.
Όσο βρίσκεται αποδεδειγμένα σε εξέλιξη πραγματική διαπραγμάτευση για τη ρύθμιση μιας οφειλής, δεν μπορεί την ίδια στιγμή να εκδίδεται διαταγή πληρωμής ή να ξεκινά διαδικασία αναγκαστικής εκτέλεσης.
Δεν μπορεί από τη μία πλευρά να καλείται ο πολίτης να διαπραγματευτεί για να βρεθεί μια βιώσιμη λύση και από την άλλη να βρίσκεται αντιμέτωπος με διαδικασίες εκτέλεσης.
Θέλουμε μια πραγματική διαδικασία ρύθμισης, με δικαιώματα και υποχρεώσεις και για τις δύο πλευρές».
(7) Δίνουμε οριστική και δίκαιη λύση στο πρόβλημα των δανείων σε ελβετικό φράγκο
«Η πρότασή μας είναι συγκεκριμένη: κατανέμουμε δίκαια το βάρος που προέκυψε από τη μεγάλη μεταβολή της συναλλαγματικής ισοτιμίας», είπε ο Νίκος Ανδρουλάκης, για να προσθέσει:
«Τα δύο τρίτα της επιβάρυνσης αναλαμβάνονται από τον πιστωτή και το ένα τρίτο από τον δανειολήπτη.
Η ρύθμιση δεν αφορά μόνο όσους εξακολουθούν σήμερα να έχουν το δάνειό τους σε ελβετικό φράγκο.
Καλύπτει και εκείνους που στο παρελθόν αναγκάστηκαν να μετατρέψουν την οφειλή τους σε ευρώ με δυσμενείς όρους.
Στόχος μας είναι σαφής: ο δανειολήπτης να μην βρίσκεται σε χειρότερη οικονομική θέση από εκείνη στην οποία θα βρισκόταν αν είχε εξαρχής λάβει αντίστοιχο στεγαστικό δάνειο σε ευρώ».
(8) Επιβραβεύουμε τη συνέπεια του δανειολήπτη
Αναλυτικότερα: «Δεν μπορεί ένας οφειλέτης που τηρεί επί χρόνια τη ρύθμισή του και έχει αποπληρώσει σημαντικό μέρος της οφειλής του, αν βρεθεί ξανά σε πραγματική οικονομική αδυναμία, να αντιμετωπίζεται σαν να μην έχει πληρώσει τίποτα.
Γι’ αυτό προβλέπουμε ότι, εφόσον ένας οφειλέτης έχει τηρήσει τη ρύθμισή του για τουλάχιστον τρία χρόνια και στη συνέχεια την απωλέσει λόγω νέας οικονομικής αδυναμίας, το μη ρυθμισμένο τμήμα της αρχικής απαίτησης δεν θα αναβιώνει στο σύνολό του.
Θα μειώνεται αναλογικά, λαμβάνοντας υπόψη το μέρος του ρυθμισμένου χρέους που έχει ήδη αποπληρωθεί.
Και το ποσό που αναβιώνει δεν θα επιβαρύνεται με τόκους υπερημερίας.
Η λογική είναι απλή: η συνέπεια πρέπει να αναγνωρίζεται.
Όποιος επί χρόνια τηρεί τη συμφωνία του και καταβάλλει τις δόσεις του δεν μπορεί, αν αντιμετωπίσει μια νέα πραγματική δυσκολία, να επιστρέφει στο σημείο μηδέν».
(9) Προστατεύουμε την αναγκαία αγροτική γη
«Για έναν αγρότη, η γη δεν είναι απλώς ένα περιουσιακό στοιχείο», υπογράμμισε ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, αλλά «είναι το βασικό μέσο της δουλειάς του. Είναι αυτή που του επιτρέπει να παράγει, να έχει εισόδημα και να ανταποκρίνεται στις υποχρεώσεις του».
«Γι’ αυτό προβλέπουμε τη δυνατότητα εξαίρεσης από τη ρευστοποίηση της αγροτικής περιουσίας που είναι αναγκαία για να συνεχίσει ο οφειλέτης την επαγγελματική του δραστηριότητα.
Παράλληλα, για συγκεκριμένες κατηγορίες ευάλωτων αγροτών, στον υπολογισμό των περιουσιακών κριτηρίων δεν συνυπολογίζεται αγροτική γη αξίας έως 50.000 ευρώ», σημείωσε.
(10) Θεσπίζουμε δικαιότερους κανόνες για τους εγγυητές
«Δεν μπορεί ένα δάνειο να μεταβιβάζεται σε σημαντικά χαμηλότερη τιμή και η ευθύνη του εγγυητή να εξακολουθεί να υπολογίζεται σαν να μην έχει αλλάξει τίποτα», σύμφωνα με το ΠΑΣΟΚ, συνεπώς η πρόταση είναι η ευθύνη του εγγυητή να συνδέεται και με το τίμημα στο οποίο μεταβιβάστηκε η απαίτηση
«Είναι ζήτημα στοιχειώδους δικαιοσύνης», σημείωσε ο κ. Ανδρουλάκης, τονίζοντας πως «η πραγματική οικονομική αξία της απαίτησης πρέπει να λαμβάνεται υπόψη και στη μεταχείριση του ανθρώπου που εγγυήθηκε το αρχικό δάνειο».
(11) Ακατάσχετος επαγγελματικός λογαριασμός
Ο κ. Ανδρουλάκης έκανε λόγο για έναν ειδικό λογαριασμό, που θα προστατεύεται μέχρι συγκεκριμένο όριο από κατάσχεση, δέσμευση ή συμψηφισμό από το Δημόσιο, τα ασφαλιστικά ταμεία και τρίτους. Έναν ειδικό λογαριασμό που αφορά τις επιχειρήσεις, τους ελεύθερους επαγγελματίες, τους αγρότες, τις ομάδες παραγωγών και τους συνεταιρισμούς.
«Όχι όμως έναν λογαριασμό στον οποίο κάποιος θα μπορεί απλώς να μεταφέρει και να προστατεύει τα χρήματά του.
Η χρήση του θα είναι αποκλειστικά επαγγελματική: για τις εισπράξεις μέσω POS και ηλεκτρονικών συναλλαγών και για την πληρωμή μισθών, ασφαλιστικών εισφορών, φόρων, δόσεων ρυθμίσεων, προμηθευτών και λειτουργικών δαπανών», διευκρίνισε στη συνέχεια, για να προσθέσει:
«Και το ύψος της προστασίας δεν θα είναι αυθαίρετο. Θα προσδιορίζεται με αντικειμενικά κριτήρια, όπως ο κύκλος εργασιών, ο αριθμός των εργαζομένων, το μισθολογικό κόστος, οι φορολογικές υποχρεώσεις και οι πραγματικές λειτουργικές δαπάνες της επιχείρησης.
Δεν μπορείς να ζητάς από μια επιχείρηση να πληρώνει τους εργαζομένους της, τους προμηθευτές της, τους φόρους, τις εισφορές και τις δόσεις της και την ίδια στιγμή να της στερείς τη στοιχειώδη ρευστότητα που χρειάζεται για να λειτουργήσει.
Γιατί τότε δεν εισπράττεις περισσότερα. Απλώς αυξάνεις τον κίνδυνο να κλείσει η επιχείρηση και να μη μπορεί πλέον να πληρώσει κανέναν».
