Της Γιώτας Τέσση
Δύο πρόσφατες αποφάσεις του Αρείου Πάγου φέρνουν στο φως περιπτώσεις όπου πρωτοβάθμια δικαστήρια καταδίκασαν σε ποινές φυλάκισης νήπια, βρέφη και μία 11χρονη! Και στις δύο υποθέσεις επελήφθη το Δικαστήριο του Αρείου Πάγου κατόπιν αίτησης αναιρέσεως που ασκήθηκε από την Εισαγγελία του Αρείου Πάγου.
Το ζήτημα αναλύει διεξοδικά ο Διδάκτωρ Νομικής και δικηγόρος Ευτύχης Φυτράκης στο νομικό περιοδικό «Ελληνική Δικαιοσύνη», επισημαίνοντας ότι «οι αποφάσεις του Αρείου Πάγου, που αγγίζουν τον πυρήνα του ποινικού δικαίου των ανηλίκων, είναι εξαιρετικά σπάνιες». Παρόλα αυτά, όπως σημειώνει, για δεύτερη φορά την τελευταία διετία το Ακυρωτικό επιλαμβάνεται υποθέσεων που αφορούν «καταδικαστικές αποφάσεις πρωτοβάθμιων δικαστηρίων που επέβαλαν ποινές φυλάκισης σε ανηλίκους κάτω των 12 ετών».
Καταδικάστηκαν 11χρονη και βρέφη
Η πλέον πρόσφατη υπόθεση αφορά την απόφαση 1314/2025 του Αρείου Πάγου, η οποία αναίρεσε απόφαση του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Βόλου. Τα πραγματικά περιστατικά αφορούν μια αξιόποινη πράξη συνέργειας σε απάτη, η οποία τελέστηκε κατ’ εξακολούθηση στις 7 και 8 Ιανουαρίου 2021 στον Βόλο. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, μια ανήλικη καταδικάστηκε σε ποινή φυλάκισης 18 μηνών με τριετή αναστολή, υπό τον όρο μάλιστα της μερικής ικανοποίησης της παθούσας με το ποσό των 2.300 ευρώ. Ωστόσο, από την επισκόπηση της ληξιαρχικής πράξης γέννησης του Δήμου Αθηνών προέκυπτε αδιαμφισβήτητα ότι η κατηγορουμένη είχε γεννηθεί το 2010. Κατά τον χρόνο τέλεσης της πράξης ήταν μόλις έντεκα ετών και, συνεπώς, το δικαστήριο όφειλε να κηρύξει την ποινική δίωξη σε βάρος της ως μη γενόμενη.
Ευτύχης Φυτράκης / EUROKINISSI
Αναλύοντας τη νομική διάσταση, ο κ. Φυτράκης εξηγεί ότι «οι πράξεις ανηλίκων νεότερων των δώδεκα ετών αποτελούν αντικείμενο ενασχόλησης των υπηρεσιών κοινωνικής πρόνοιας και όχι των ποινικών δικαστηρίων, είναι δηλαδή ποινικά αδιάφορες». Τονίζει, δε, ότι «στη χώρα μας, το ηλικιακό όριο της ποινικής ευθύνης βρίσκεται στα 15 έτη (συμπληρωμένα)» και ότι για την ηλικία 12-15 ετών «δεν καταλογίζεται μεν η αξιόποινη πράξη που τέλεσαν αλλά μπορεί να τους επιβληθούν αναμορφωτικά ή θεραπευτικά μέτρα». Αντίθετα, για τους ανηλίκους κάτω των 12 ετών, υποστηρίζει πως «δεν “πράττουν” καν και, αυτονοήτως, δεν τους καταλογίζεται η πράξη που τέλεσαν».
Μια εξίσου ακραία περίπτωση αναδείχθηκε με την απόφαση 654/2024 του Αρείου Πάγου, η οποία αναίρεσε καταδίκη του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών για εμπρησμό από αμέλεια. Στην υπόθεση αυτή καταδικάστηκαν παιδιά τα οποία κατά την τέλεση της πράξης ήταν ηλικίας δύο, τριών ετών και «βρέφη τα οποία κατά την τέλεση της πράξης ήταν ελάχιστων μηνών».
Το παράλογο της υπόθεσης έγκειται στο ότι τα νήπια αυτά θεωρήθηκαν υπαίτια για πυρκαγιά που προκλήθηκε από αμέλεια «κατά παραυτουργία», δηλαδή κρίθηκε ότι είχαν την ικανότητα να προκαλέσουν πυρκαγιά και να καταδικαστούν γι’ αυτήν, την ώρα που νομικά δεν διέθεταν καν ικανότητα προς καταλογισμό. Ο κ. Φυτράκης τοποθετείται με αυστηρότητα απέναντι σε αυτές τις «αβασάνιστες ποινικές διώξεις και καταδίκες», σημειώνοντας σκωπτικά πως πλέον «δε μένει παρά να δούμε δίωξη και καταδίκη εμβρύων».
Ο κ. Φυτράκης αναζητά τα αίτια αυτών των σφαλμάτων στις δυσκολίες της δικαστηριακής πράξης, επισημαίνοντας ότι «οπωσδήποτε οι δυσκολίες στην δικαστηριακή πράξη (έλλειψη υποστήριξης, μη πληρότητα δικογραφιών, φόρτος εργασίας, συνθήκες λειτουργίας, υποδομές, εξοπλισμός κ.λπ.) συντελούν στη δημιουργία προϋποθέσεων που ευνοούν τέτοια σφάλματα».
Παράλληλα, υποστηρίζει ότι «μια λογική ταχύτητας στην απονομή της δικαιοσύνης ενισχύει τους κινδύνους τέτοιων λαθών και, βέβαια, αποβαίνει σε βάρος της ποιότητας της απονεμόμενης δικαιοσύνης». Επισημαίνει μάλιστα ότι το αστυνομικό «”τσουβάλιασμα” πολλών και διαφορετικών περιπτώσεων μπορεί να παρασύρει το δικαστήριο ώστε να μην προσέξει ένα έγγραφο, όπως η ληξιαρχική πράξη γέννησης, που όμως αλλάζει ολοκληρωτικά τα πράγματα».
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει ο κ. Φυτράκης στην «εκρηκτική αύξηση» των ανήλικων κρατουμένων, οι οποίοι από 30 την 1η Ιανουαρίου 2024 έφτασαν τους 104 στις αρχές του 2026, σημειώνοντας αύξηση 246,6% μέσα σε μια διετία.
Καταλήγοντας, χαρακτηρίζει «εξαιρετικά θετικό και οπωσδήποτε ελπιδοφόρο» το γεγονός ότι η Εισαγγελία λειτούργησε ως θεματοφύλακας της νομιμότητας, ζητώντας αυτεπαγγέλτως την αναίρεση των αποφάσεων. Με την παρέμβαση αυτή, ο Άρειος Πάγος «αποφεύγει αυτό για το οποίο συχνά “επικρίνεται” από το ΕΔΔΑ, δηλ. τον υπέρμετρο (δικονομικό) φορμαλισμό» και διορθώνει μια «νομική “ανορθογραφία”» κηρύσσοντας τις διώξεις κατά των παιδιών ως «μη γενόμενες». Προσθέστε το dikastiko.gr ως
προτεινόμενη πηγή στην Google
Ακολουθήστε το dikastiko.gr στο Google News και δείτε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Διαβάστε όλες τις τελευταίες ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο στο dikastiko.gr
,© 2018 – 2026 Anticorr- Τα μάτια της Δικαιοσύνης
