Σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία για τη Μέση Ανατολή, εξελίξεις τόσο στο διπλωματικό όσο και στο στρατιωτικό πεδίο καταγράφουν οι απεσταλμένοι του ΕΡΤnews σε Τελ Αβίβ και Βηρυτό. Οι πρώτες απευθείας συνομιλίες μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου, υπό την επίβλεψη των Ηνωμένων Πολιτειών, συνοδεύονται από εκατέρωθεν επιθέσεις και σκληρές τοποθετήσεις, την ώρα που γίνεται λόγος για μια «ιστορική ευκαιρία» αποκλιμάκωσης.
Από το Τελ Αβίβ, ο απεσταλμένος του ΕΡΤnews Γιώργος Σιδέρης μεταδίδει μια εικόνα έντονων αντιφάσεων: από τη μία πλευρά ένα κλίμα ικανοποίησης και διπλωματικής κινητικότητας για τις απευθείας συνομιλίες Ισραήλ–Λιβάνου, και από την άλλη μια συνεχιζόμενη στρατιωτική ένταση στο πεδίο, που υπονομεύει κάθε αίσθηση σταθερότητας.
«Εξαιρετικές συνομιλίες» και κλίμα αισιοδοξίας στο διπλωματικό επίπεδο
Σύμφωνα με όσα μεταφέρει ο Γιώργος Σιδέρης, η πρώτη δημόσια αποτίμηση των συνομιλιών από την ισραηλινή πλευρά ήταν ιδιαίτερα θετική. Ισραηλινός πρεσβευτής στην Ουάσιγκτον, εξερχόμενος από πολύωρη διαδικασία που διήρκεσε περίπου δύο ώρες και είκοσι λεπτά, έκανε λόγο για «εξαιρετικές συνομιλίες» και «εξαιρετικό κλίμα».
Η τοποθέτηση αυτή αποτυπώνει, όπως σημειώνεται, την προσπάθεια να προβληθεί μια εικόνα διπλωματικής προόδου, με το Ισραήλ και τον Λίβανο –υπό την αμερικανική διαμεσολάβηση– να εμφανίζονται ως πλευρές που, έστω και συγκυριακά, κινούνται σε παράλληλη κατεύθυνση αποκλιμάκωσης.
Αναφορές σε «νίκη κατά της Χεζμπολάχ» και στόχο τον αφοπλισμό
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη ρητορική που χρησιμοποιήθηκε, καθώς από ισραηλινής πλευράς έγινε λόγος για «συντριπτική νίκη κατά της Χεζμπολάχ». Όπως μεταφέρει ο απεσταλμένος του ΕΡΤnews, η επιχειρηματολογία αυτή συνδέεται με την εκτίμηση ότι η οργάνωση έχει δεχθεί ισχυρές πιέσεις, τόσο στρατιωτικά όσο και πολιτικά.
Παράλληλα, αναδεικνύεται ως κεντρικός –αν και εξαιρετικά δύσκολος– στόχος ο περιορισμός και ενδεχομένως ο αφοπλισμός της Χεζμπολάχ. Ωστόσο, όπως επισημαίνεται, παραμένει ανοιχτό το ερώτημα του τρόπου υλοποίησης ενός τέτοιου σχεδίου, με τη λιβανέζικη κυβέρνηση και τον στρατό της χώρας να βρίσκονται μπροστά σε κρίσιμες και σύνθετες αποφάσεις.
Η «διπλή πραγματικότητα»: συνομιλίες και στρατιωτικές επιχειρήσεις ταυτόχρονα
Την ίδια στιγμή, ο Γιώργος Σιδέρης υπογραμμίζει ότι οι συνομιλίες διεξάγονται σε ένα απολύτως ρευστό και συγκρουσιακό περιβάλλον. Κατά τη διάρκεια της διαπραγματευτικής διαδικασίας καταγράφηκαν ισραηλινές αεροπορικές επιθέσεις στον νότιο Λίβανο, ενώ η Χεζμπολάχ απάντησε με εκτόξευση δεκάδων ρουκετών προς το βόρειο Ισραήλ.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, περισσότερες από 50 ρουκέτες εκτοξεύθηκαν προς διάφορα σημεία του βόρειου τομέα, με αποτέλεσμα να πληγούν συνολικά 13 περιοχές. Η εξέλιξη αυτή, όπως σημειώνεται, αποτυπώνει τη δυσκολία οποιασδήποτε ουσιαστικής αποκλιμάκωσης την ώρα που συνεχίζονται οι εχθροπραξίες.
Κόκκινη γραμμή του Ισραήλ το εμπλουτισμένο ουράνιο
Στο ρεπορτάζ από το Τελ Αβίβ ξεχωρίζει και η αναφορά σε σπάνια δημόσια τοποθέτηση του επικεφαλής της Μοσάντ, η οποία προσθέτει μια ακόμη διάσταση στο ήδη σύνθετο γεωπολιτικό παζλ.
Ο ίδιος, αναφερόμενος στο ζήτημα του εμπλουτισμένου ουρανίου, σημείωσε ότι οι στρατηγικοί στόχοι του Ισραήλ δεν έχουν ακόμη επιτευχθεί, προσθέτοντας –όπως μεταδίδεται– ότι στο ευρύτερο πλαίσιο περιλαμβάνεται και η επιδίωξη για ανατροπή του ισλαμικού καθεστώτος. Η τοποθέτηση αυτή αναδεικνύει, σύμφωνα με το ρεπορτάζ, τη διασύνδεση του μετώπου Ισραήλ–Χεζμπολάχ με το ευρύτερο περιφερειακό μέτωπο Ιράν–Μέσης Ανατολής.
Αποστολή Τέλ Αβίβ – Γιώργος Σιδέρης / Κάμερα: Φώτης Πάντος/ Ήχος: Παναγιώτα Δερβιτσιώτης
Βηρυτός: Κοινή δήλωση ΗΠΑ – «ιστορική ευκαιρία» αλλά με περιορισμένο διαπραγματευτικό πλαίσιο
Από τη Βηρυτό, η Αδαμαντία Λιόλιου μεταφέρει ότι μετά την ολοκλήρωση των συνομιλιών εκδόθηκε κοινή δήλωση, την οποία χαιρέτισαν οι Ηνωμένες Πολιτείες ως «ιστορικό επίτευγμα».
Η Ουάσιγκτον εκφράζει στήριξη στη συνέχιση των διαπραγματεύσεων και παράλληλα υπογραμμίζει δύο βασικούς άξονες:
- την ανάγκη η λιβανέζικη κυβέρνηση να αποκαταστήσει το μονοπώλιο της χρήσης βίας στο κράτος,
- και τον περιορισμό της ιρανικής επιρροής στην περιοχή.
Επιπλέον, γίνεται ρητή αναφορά στο δικαίωμα του Ισραήλ να αμύνεται απέναντι στις επιθέσεις της Χεζμπολάχ.
Περιορισμένη εντολή της λιβανέζικης πλευράς
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που μεταδίδει η απεσταλμένη του ΕΡΤnews, η λιβανέζικη αντιπροσωπεία προσήλθε στις συνομιλίες με περιορισμένη εντολή, εστιάζοντας κυρίως σε ζητήματα κατάπαυσης του πυρός. Οποιαδήποτε συζήτηση για ευρύτερη ειρηνευτική συμφωνία φαίνεται ότι παραπέμπεται σε επόμενο στάδιο.
Μάλιστα, η πρέσβης του Λιβάνου στις ΗΠΑ αποχώρησε από το Στέιτ Ντιπάρτμεντ λίγο μετά την ολοκλήρωση της διαδικασία, έχοντας εξουσιοδότηση μόνο για το σκέλος της άμεσης αποκλιμάκωσης.
Συνομιλίες εν μέσω σφοδρών επιθέσεων
Το ρεπορτάζ από τη Βηρυτό καταγράφει ότι οι διαπραγματεύσεις διεξήχθησαν «υπό πυρά». Λίγο πριν και κατά τη διάρκειά τους:
- σημειώθηκαν σφοδρές ισραηλινές επιθέσεις στον νότιο Λίβανο, συμπεριλαμβανομένης της περιοχής της Τύρου,
- ενώ η Χεζμπολάχ εκτόξευσε δεκάδες ρουκέτες προς το βόρειο Ισραήλ.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, επλήγησαν περίπου 13 περιοχές στο βόρειο Ισραήλ, γεγονός που δείχνει ότι η στρατιωτική ένταση όχι μόνο δεν αποκλιμακώνεται, αλλά συνοδεύει κάθε διπλωματική κίνηση.
Αποστολή Βηρυτός – Αδαμαντία Λιόλιου/ Κάμερα: Αλέξης Πόνσε
