σύνορα της ΕΕ ο Μηχανισμός Προσαρμογής στα Σύνορα Άνθρακα (CBAM), μπορεί να δημιουργήσει εμπορικές τριβές και να οδηγήσει σε διαμάχες με χώρες εκτός ΕΕ, επιδεινώνοντας περαιτέρω τις εμπορικές διαμάχες που κυριαρχούν στη διεθνή σκηνή από την άφιξη του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο με μια επιθετική παγκόσμια δασμολογική πολιτική.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες άσκησαν πιέσεις στην Ένωση να αποσύρει τον νόμο κατά τη διάρκεια επίσημης επίσκεψης του Αμερικανού υπουργού Ενέργειας Κρις Ράιτ στις Βρυξέλλες τον Οκτώβριο, λέγοντας ότι ο νόμος θα δημιουργήσει τεράστια εμπορικά εμπόδια μεταξύ των διατλαντικών εταίρων. Νωρίτερα φέτος, οι ΗΠΑ τριπλασίασαν τους δασμούς σε προϊόντα της ΕΕ και αύξησαν τους δασμούς στον χάλυβα και το αλουμίνιο στο 50%.
Η Κίνα, η Ινδία, η Ρωσία και η Νότια Αφρική έχουν επίσης εκφράσει την αντίθεσή τους στη νομοθεσία της ΕΕ, λέγοντας ότι ισοδυναμεί με προστατευτισμό, με ορισμένες χώρες να εγείρουν ερωτήματα σχετικά με τη συμβατότητα της νομοθεσίας της ΕΕ με τους κανόνες του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ).
Η Αίγυπτος είναι μέχρι στιγμής η πρώτη χώρα που έχει ζητήσει εξαίρεση από τον φόρο άνθρακα CBAM της ΕΕ, σύμφωνα με τα τοπικά μέσα ενημέρωσης. Το Κάιρο επεξεργάζεται τον δικό του εγχώριο φόρο άνθρακα για να προστατεύσει την τοπική βιομηχανία από τον φόρο άνθρακα CBAM της ΕΕ, σημειώνοντας ότι η βιομηχανία σιδήρου και χάλυβα θα μπορούσε να επωμιστεί το 74% του οικονομικού αντίκτυπου του φόρου άνθρακα.
Από τα πρότυπα αναφοράς έως τις οικονομικές χρεώσεις
Μια τριετής μεταβατική φάση για τον φόρο άνθρακα ξεκίνησε το 2023, ώστε να δοθεί στις βιομηχανίες χρόνος να υποβάλουν έκθεση σχετικά με τις εκπομπές CO2, συλλέγοντας δεδομένα και δοκιμάζοντας μεθοδολογίες.
Από το 2026, οι εισαγωγείς της ΕΕ θα πρέπει να αγοράζουν και να παραδίδουν πιστοποιητικά CBAM που αντιστοιχούν στις εκπομπές CO2 που ενσωματώνονται στις εξαγωγές τους, με τιμές που συνάδουν με την αγορά άνθρακα της ΕΕ, περίπου 70-100 ευρώ ανά τόνο CO2.
Οι χώρες που λειτουργούν ήδη στο πλαίσιο μιας αγοράς άνθρακα θα μπορούν να αντισταθμίζουν τις εξαγωγές τους με βάση τον εγχώριο φόρο τους.
Σύμφωνα με τη Σύμβαση-Πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή (UNFCCC), η βαριά βιομηχανία, όπως ο χάλυβας και το αλουμίνιο, αποτελεί σημαντική πηγή CO₂ στον ενεργειακό τομέα, αντιπροσωπεύοντας έως και το 15% των συνολικών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου που σχετίζονται με την ενέργεια στην ΕΕ.
Ο Jean-Marc Germain, Διευθύνων Σύμβουλος της Constellium, η οποία εκπροσωπεί τη βιομηχανία αλουμινίου, δήλωσε ότι το CBAM θα αυξήσει τελικά το κόστος του αλουμινίου στην Ευρώπη.
«Το CBAM, όπως έχει σχεδιαστεί επί του παρόντος, κινδυνεύει να αποδυναμώσει την ανταγωνιστικότητα του αλουμινίου στην Ευρώπη χωρίς να επιφέρει ουσιαστικές μειώσεις εκπομπών», δήλωσε ο Germain.
Οι επικριτές του CBAM υποστηρίζουν επίσης ότι το σύστημα είναι υπερβολικά επαχθές, επικαλούμενοι πολυπλοκότητες στην ακριβή μέτρηση των ενσωματωμένων εκπομπών άνθρακα.
