Εικόνα διπλής ανάγνωσης σκιαγραφεί η Frontex για το πρώτο εξάμηνο του 2026, καθώς ενώ οι παράτυπες διελεύσεις προς την Ευρωπαϊκή Ένωση υποχώρησαν κατά 37% σε σχέση με την αντίστοιχη περυσινή περίοδο, με τις καταγεγραμμένες ανιχνεύσεις να ξεπερνούν ελαφρώς τις 49.000 σύμφωνα με τα προκαταρκτικά στοιχεία του Οργανισμού, παράλληλα σχεδόν 1.300 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στη Μεσόγειο από την αρχή του έτους, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Μετανάστευσης.
Ανταπόκριση – Βρυξέλλες
Η μείωση αποδίδεται από τη Frontex στη συνεχή συνεργασία με τις χώρες εταίρους και στα προληπτικά μέτρα που εφαρμόζονται στα βασικά κράτη αναχώρησης, τα οποία περιορίζουν τον αριθμό των σκαφών που ξεκινούν προς την Ευρώπη.
«Λιγότερα σκάφη ξεκινούν προς την Ευρώπη και αυτό είναι αποτέλεσμα της διαρκούς συνεργασίας με τους εταίρους μας στην περιοχή. Αλλά πίσω από κάθε αριθμό κρύβεται ένα άτομο και άνθρωποι εξακολουθούν να πεθαίνουν στη θάλασσα», δήλωσε ο Ολλανδός εκτελεστικός διευθυντής της Frontex, Χανς Λέιτενς.
Το εξάμηνο που πέρασε τέθηκε σε ισχύ και το νέο Σύμφωνο της ΕΕ για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, το οποίο εισάγει ενιαία, τυποποιημένη διαδικασία ελέγχου (screening) στα εξωτερικά σύνορα. Οι αξιωματικοί της Frontex συνδράμουν τα κράτη μέλη στον προσδιορισμό της ιθαγένειας των αφίξεων, στη συλλογή βιομετρικών δεδομένων και στην επαλήθευση εγγράφων. Συνολικά, 3.800 αξιωματικοί του Οργανισμού παραμένουν αναπτυγμένοι στα εξωτερικά σύνορα της Ένωσης.
Ο διάδρομος Λιβύη – Κρήτη κυριαρχεί
Η Ανατολική Μεσόγειος παρέμεινε η πιο πολυσύχναστη διαδρομή, με περισσότερες από 16.600 διελεύσεις, παρά τη μείωση 20% σε ετήσια βάση. Ωστόσο, η Frontex προειδοποιεί ότι οι αφίξεις στους θαλάσσιους διαδρόμους από Λιβύη και Τουρκία αναμένεται να αυξηθούν με τη βελτίωση του καιρού κατά τους καλοκαιρινούς μήνες.
Στην Κεντρική Μεσόγειο οι αφίξεις έπεσαν σε περίπου 14.300, δηλαδή λιγότερες από τις μισές σε σχέση με πέρυσι. Η Λιβύη παρέμεινε το κύριο σημείο αναχώρησης, με τις νέες συγκρούσεις μεταξύ ένοπλων ομάδων στην παράκτια Αλ-Ζαουίγια να υπενθυμίζουν την εύθραυστη ασφάλεια στη δυτική ακτή της χώρας. Κύριες εθνικότητες των μεταναστών είναι πολίτες Μπαγκλαντές, Σομαλίας και Σουδάν.
Μεγάλη αύξηση στη Δυτική Μεσόγειο
Αντίθετα με τη γενική τάση, η Δυτική Μεσόγειος κατέγραψε άνοδο 17%, με περίπου 7.900 ανιχνεύσεις. Η Αλγερία παρέμεινε η κύρια χώρα αναχώρησης και οι Βαλεαρίδες Νήσοι ο πιο στοχευμένος προορισμός, συγκεντρώνοντας σχεδόν το ήμισυ των αφίξεων της διαδρομής. Η αύξηση αντανακλά μετατόπιση των δικτύων λαθρεμπορίου, καθώς οι αυστηρότεροι έλεγχοι στο Μαρόκο και στις γειτονικές διαδρομές έχουν ωθήσει τις αναχωρήσεις προς τις αλγερινές ακτές.
Η μεγαλύτερη πτώση σημειώθηκε στη διαδρομή της Δυτικής Αφρικής, με περίπου 3.700 ανιχνεύσεις, που αντικατοπτρίζουν μείωση 67%. Τα προληπτικά μέτρα της Μαυριτανίας και, πιο πρόσφατα, της Σενεγάλης και της Γκάμπιας σε συνεργασία με την Ισπανία και την ΕΕ έχουν περιορίσει δραστικά τις αναχωρήσεις. Όμως, ο Οργανισμός προειδοποιεί πως η ροή παραμένει ασταθής, καθώς η πολιτική αβεβαιότητα στη Σενεγάλη ενδέχεται να αυξήσει τη μεταναστευτική πίεση τους επόμενους μήνες.
Πτώση 44% καταγράφηκε και στις απόπειρες διέλευσης της Μάγχης προς το Ηνωμένο Βασίλειο, σε περίπου 18.400. Η βρετανογαλλική συμφωνία του Απριλίου αναμένεται να ενισχύσει περαιτέρω τις περιπολίες στις γαλλικές ακτές.
Η Μέση Ανατολή ως εκκρεμότητα
Η Frontex διατηρεί επιφυλάξεις για τη σταθερότητα της εικόνας από τη Μέση Ανατολή. Η εκεχειρία του Ιουνίου γεννά ελπίδες σταδιακής αποκλιμάκωσης, αλλά η σύγκρουση έχει εκτοπίσει μεγάλο αριθμό ανθρώπων και οι οικονομικές της συνέπειες ενδέχεται να ενισχύσουν τις μεταναστευτικές πιέσεις. Μέχρι στιγμής αυτό δεν έχει αποτυπωθεί στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ.
Σημειώνεται ότι τα προκαταρκτικά δεδομένα, που έδωσε στη δημοσιότητα η Frontex, αφορούν εντοπισμούς παράτυπων διελεύσεων. Το ίδιο άτομο ενδέχεται να διασχίσει τα σύνορα περισσότερες από μία φορές σε διαφορετικά σημεία.
