Η Ευρωπαϊκή Ένωση υποστηρίζει σταθερά τη μεταρρύθμιση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, με κεντρικό άξονα τον περιορισμό της χρήσης του δικαιώματος βέτο από τα μόνιμα μέλη (ΗΠΑ, Ρωσία, Κίνα, Γαλλία, Ηνωμένο Βασίλειο) σε περιπτώσεις όπου διαπράττονται μαζικές φρικαλεότητες, εγκλήματα πολέμου ή γενοκτονίες.
Η πρόταση βέτο αποτελεί μέρος της διακήρυξης «Υποστήριξη της αποτελεσματικής πολυμερούς προσέγγισης», που υιοθετήθηκε την Τετάρτη από την ΕΕ και τα κράτη μέλη της στο Γουίκλοου της Ιρλανδίας, σε μια εποχή που οι γεωπολιτικές εντάσεις και οι παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου δοκιμάζουν ολοένα και περισσότερο την ικανότητα του ΟΗΕ να παρεμβαίνει σε μεγάλες κρίσεις.
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ), τη διπλωματική υπηρεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι Ευρωπαίοι υποστηρίζουν την πρωτοβουλία που ξεκίνησαν η Γαλλία και το Μεξικό για τη ρύθμιση της χρήσης του βέτο στο Συμβούλιο Ασφαλείας σε καταστάσεις όπου διαπράττονται μαζικές φρικαλεότητες.
Προσώρας, οποιοδήποτε από τα πέντε μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας – οι ΗΠΑ, η Ρωσία, η Κίνα, η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο – μπορεί να μπλοκάρει μια απόφαση με βέτο, ακόμη και αν τα άλλα μέλη την υποστηρίξουν.
Το βέτο, ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα του Συμβουλίου Ασφαλείας
Η γαλλο-μεξικανική πρωτοβουλία στοχεύει να διασφαλίσει ότι τα μόνιμα μέλη θα απέχουν από τη χρήση του βέτο όταν διαπράττονται μαζικές φρικαλεότητες. Μια τέτοια αλλαγή θα μείωνε την πιθανότητα ένα μόνο μόνιμο μέλος να παραλύσει τη δράση του Συμβουλίου Ασφαλείας σε μια τέτοια κατάσταση.
Το δικαίωμα αρνησικυρίας είναι ένα από τα θέματα που εξετάζονται στην κοινή δήλωση, η οποία προβλέπει επίσης μια ευρύτερη μεταρρύθμιση του συστήματος των Ηνωμένων Εθνών. Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιθυμεί έναν οργανισμό που είναι πιο αποτελεσματικός, πιο αντιπροσωπευτικός και ικανότερος να ανταποκρίνεται σε διεθνείς κρίσεις.
Οι Ευρωπαίοι υποστηρίζουν επίσης τη συνέχιση της διαδικασίας μεταρρύθμισης που ξεκίνησε η πρωτοβουλία UN80, η οποία ξεκίνησε το 2025, 80 χρόνια μετά την ίδρυση του ΟΗΕ, η οποία στοχεύει στην απλοποίηση του τρόπου λειτουργίας του οργανισμού και στη μείωση του κόστους.
Η ΕΕ ζητά την προστασία των διεθνών δικαστηρίων
Ένα άλλο σημείο του εγγράφου αφορά τα διεθνή δικαστήρια και τους ανθρώπους που εργάζονται ή συνεργάζονται με αυτά. Η ΕΕ ζητά την προστασία τους από πιέσεις, εκφοβισμό και παρεμβάσεις.
Το Διεθνές Δικαστήριο, το οποίο επιλύει διαφορές μεταξύ κρατών, και το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, το οποίο δικάζει άτομα που κατηγορούνται για ορισμένα από τα πιο σοβαρά διεθνή εγκλήματα, αναφέρονται ρητά.
Η δήλωση ασχολείται επίσης με το ζήτημα της χρηματοδότησης του ΟΗΕ. Τα κράτη μέλη πρέπει να καταβάλλουν πλήρως και εγκαίρως τις εκτιμώμενες συνεισφορές τους, καθώς αυτό αποτελεί υποχρέωση βάσει του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.
Στο ίδιο έγγραφο, οι Ευρωπαίοι ζητούν συμμόρφωση με τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας και τους διεθνείς κανόνες που διέπουν τη χρήση των θαλασσών και των ωκεανών.
Η μεταρρύθμιση του ΟΗΕ θα συνεχιστεί υπό τον επόμενο Γενικό Γραμματέα, ο οποίος θα αναλάβει καθήκοντα την 1η Ιανουαρίου 2027, μετά το τέλος της θητείας του Αντόνιο Γκουτέρες. Η ΕΕ δηλώνει έτοιμη να συνεργαστεί με τον επόμενο επικεφαλής του οργανισμού για τη συνέχιση των μεταρρυθμίσεων.
Μετάφραση: Μικαέλα Λαμπρινίδου
Πηγή: mediafax.ro
