Χιλιάδες Ιρανοί απέτισαν φόρο τιμής την Πέμπτη στον εκλιπόντα ανώτατο ηγέτη Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος κυβέρνησε τη χώρα για σχεδόν τέσσερις δεκαετίες μέχρι τη δολοφονία του σε αμερικανο-ισραηλινές επιθέσεις στην έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Ο γιος του, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, τον διαδέχθηκε, αλλά δεν έχει εμφανιστεί δημόσια πριν από τον πόλεμο και απίθανο να είναι παρών σε τελετές που πραγματοποιούνται σε όλο το Ιράν σήμερα Πέμπτη, την ώρα που το καθεστώς επενδύει στο θρησκευτικό πένθος και οι γειτονικές χώρες φοβούνται περαιτέρω αποσταθεροποίηση.
People in Bushehr, southern Iran, mourn the late Leader of the Islamic Revolution, Ayatollah Seyyed Ali Khamenei, on his 40th day of martyrdom.
Follow: https://t.co/mLGcUTSA3Q pic.twitter.com/psQsSQeWvG
— Press TV 🔻 (@PressTV) April 9, 2026
Σαράντα ημέρες μετά τη δολοφονία του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, η Ισλαμική Δημοκρατία μπήκε σε μια ιδιαίτερα φορτισμένη φάση πένθους, με μαζικές συγκεντρώσεις μνήμης σε όλη τη χώρα. Η συμπλήρωση 40 ημερών έχει ξεχωριστό βάρος στη σιιτική παράδοση – το λεγόμενο αρμπαΐν – και αντιμετωπίζεται από τις αρχές ως στιγμή ανανέωσης της «πίστης» στον θεσμό του ανώτατου ηγέτη, αλλά και επίδειξης ενότητας μετά το πιο σοβαρό πλήγμα στην ιρανική ηγεσία από την Επανάσταση του 1979.
Σύμφωνα με διεθνή δίκτυα, χιλιάδες υποστηρικτές του Χαμενεΐ συγκεντρώθηκαν στην Τεχεράνη και σε μεγάλες πόλεις, παρά τους φόβους για την ασφάλεια. Κρατικά μέσα μετέδωσαν εικόνες από το ιερό του Ιμάμη Ρεζά στη Μασχάντ, όπου πλήθη πιστών θρηνούσαν.
Οι 40 μέρες πένθους δεν είναι μόνο θρησκευτικό τελετουργικό, αλλά και πολιτικό εργαλείο: το καθεστώς αξιοποιεί την κορύφωση της μνήμης για να ζητήσει ανανέωση της πίστης στο σύστημα «Βελαγιάτ ελ Φακίχ» (κυριαρχία του ανώτατου νομικού θεολόγου) και να στηρίξει τη μετάβαση στην επόμενη ηγεσία. Η 40η μέρα λειτουργεί ως «γέφυρα» από το σοκ στην κανονικοποίηση της νέας τάξης πραγμάτων.
Την ώρα που οι πιστοί θρηνούν, η περιοχή παρακολουθεί με ανησυχία. Διαδηλώσεις και πορείες αλληλεγγύης οργανώθηκαν και σε γειτονικές χώρες, με επεισόδια στην Βαγδάτη και την Πράσινη Ζώνη, όπου διαδηλωτές προσπάθησαν να κινηθούν προς την αμερικανική πρεσβεία, κλιμακώνοντας την ένταση με τις δυνάμεις ασφαλείας. Η συμπλήρωση 40 ημερών συμπίπτει και με τις συζητήσεις για εκεχειρία με τις ΗΠΑ, με διεθνή ΜΜΕ να επισημαίνουν ότι η Τεχεράνη επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη εκτόνωσης στο εξωτερικό και τη διατήρηση σκληρής γραμμής στο εσωτερικό.
Παρά την επίσημη γραμμή εθνικής ενότητας, οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ανεξάρτητα μέσα προειδοποιούν ότι πίσω από τις εικόνες μαζικού πένθους υπάρχει και βαθιά κοινωνική πόλωση. Η Τεχεράνη επιδιώκει να παρουσιάσει τη δολοφονία του Χαμενεΐ ως «μαρτύριο» που θα ενισχύσει – και δεν θα αποδυναμώσει – την Ισλαμική Δημοκρατία. Ωστόσο, διεθνείς αναλυτές προειδοποιούν ότι όσο κλείνει ο κύκλος του παραδοσιακού πένθους, τόσο θα βαθαίνουν τα ερωτήματα για τη σταθερότητα της διαδοχής στην κορυφή του ιρανικού συστήματος και για το πώς θα διαμορφωθεί η σχέση της χώρας με τον υπόλοιπο κόσμο στη μετά–Χαμενεΐ εποχή.
