Σύμφωνα με πηγές του ΥΠΕΘΟ, η κυβερνητική πλευρά υποστηρίζει ότι ο τρόπος με τον οποίο οδηγεί σε σημαντική υποεκτίμηση του πραγματικού κόστους.
«Μέτρα που κοστίζουν πάνω από 40 δισ. στην τετραετία παρουσιάζονται με κόστος 7,5 δισ.», αναφέρουν χαρακτηριστικά οι ίδιες πηγές.
Όπως επισημαίνουν, το βασικό ζήτημα αφορά τον τρόπο με τον οποίο αποτυπώνονται τα μέτρα στους σχετικούς πίνακες. Συγκεκριμένα, υποστηρίζουν ότι δαπάνες με συγκεκριμένο ετήσιο κόστος εμφανίζονται διαιρεμένες διά του τέσσερα στις ετήσιες κατανομές, ενώ στην πραγματικότητα το κόστος τους αφορά κάθε έτος ξεχωριστά.
Παράλληλα, σύμφωνα με το οικονομικό επιτελείο, αντί να παρουσιάζεται το σωρευτικό κόστος ανά έτος, όπως γίνεται στους κρατικούς προϋπολογισμούς και στον πολυετή δημοσιονομικό προγραμματισμό, καταγράφεται μόνο το πρόσθετο οριακό κόστος κάθε χρονιάς.
Το σημείο αυτό θεωρείται κρίσιμο από την κυβέρνηση, καθώς, όπως υποστηρίζουν οι ίδιες πηγές, ο δημοσιονομικός χώρος που επικαλείται ο Αλέξης Τσίπρας αφορά σωρευτικό κόστος σε ορίζοντα τετραετίας και όχι μόνο την πρόσθετη επιβάρυνση κάθε έτους.
Οι αυξήσεις σε γιατρούς και νοσηλευτές
Για να τεκμηριώσουν τη θέση τους, οι πηγές του οικονομικού επιτελείου παραθέτουν τις δικές τους παρατηρήσεις πάνω στις ποσοτικοποιήσεις που παρουσίασε ο Αλέξης Τσίπρας.
Σε ό,τι αφορά την αύξηση των αποδοχών των εργαζομένων στη δημόσια υγεία κατά 500 ευρώ τον μήνα, αμφισβητείται το ποσό των 225 εκατ. ευρώ ετησίως που εμφανίζεται στον σχετικό υπολογισμό.
Όπως αναφέρουν, με βάση 128.000 εργαζομένους, ο υπολογισμός 128.000 x 500 x 12 οδηγεί σε κόστος 768 εκατ. ευρώ, το οποίο, μαζί με τις εργοδοτικές εισφορές, φτάνει, σύμφωνα με τον ίδιο τον Αλέξη Τσίπρα, περίπου στα 900 εκατ. ευρώ ετησίως.
«Αυτό είναι ετήσιο κόστος, πώς το διαιρεί δια 4;»
Στην ομιλία του στη ΔΕΘ, ο Αλέξης Τσίπρας είχε αναφέρει ότι «αυξάνουμε αρχικά, κατά μέσο όρο 500 ευρώ τον μήνα τις αποδοχές των γιατρών και νοσηλευτών». Ως εκ τούτου, οι κυβερνητικές πηγές υποστηρίζουν ότι η συγκεκριμένη δαπάνη θα πρέπει να υπολογίζεται στα 900 εκατ. ευρώ από το 2027 και για κάθε χρόνο μέχρι και το 2030.
Φάρμακα και Εθνική Εγγύηση Φροντίδας
Αντίστοιχη ένσταση διατυπώνεται και για το μέτρο της μηδενικής συμμετοχής στα φάρμακα.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, ακόμη και στην περίπτωση που η συμμετοχή μειωνόταν κατά 50% το 2029 και καταργούνταν πλήρως το 2030, ο σχετικός πίνακας θα έπρεπε να αποτυπώνει κόστος 450 εκατ. ευρώ το 2029 και 900 εκατ. ευρώ το 2030.
Σε ό,τι αφορά την Εθνική Εγγύηση Φροντίδας, το οικονομικό επιτελείο αναφέρει ότι δεν παρέχονται επαρκή στοιχεία για τον τρόπο με τον οποίο προκύπτει η συγκεκριμένη κοστολόγηση. Ωστόσο, επισημαίνεται ότι το ετήσιο κόστος θα έπρεπε να αποτυπώνεται σωρευτικά και να φτάνει τα 336 εκατ. ευρώ το 2030.
Οι αυξήσεις στους εκπαιδευτικούς
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η κριτική για την αύξηση των μισθών των εκπαιδευτικών.
Οι κυβερνητικές πηγές υποστηρίζουν ότι το κόστος δεν μπορεί να εμφανίζεται στα 210 εκατ. ευρώ ετησίως, καθώς, με βάση 200.000 εκπαιδευτικούς και αύξηση 300 ευρώ τον μήνα, ο υπολογισμός οδηγεί σε διαφορετικό ποσό.
Συγκεκριμένα, αναφέρουν τον υπολογισμό 200.000 x 500 x 12 = 720 εκατ. ευρώ, ποσό που, μαζί με τις εργοδοτικές εισφορές, φτάνει, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζει ο Αλέξης Τσίπρας, στα 840 εκατ. ευρώ ετησίως.
«Αυτό είναι ετήσιο κόστος, πώς το διαιρεί δια 4;»
Ο πρόεδρος της ΕΛ.Α.Σ. είχε εξαγγείλει «μισθούς αξιοπρέπειας για τους εκπαιδευτικούς με αυξήσεις αρχικά ύψους 300 ευρώ το μήνα», με την κυβέρνηση να υποστηρίζει ότι αυτό σημαίνει κόστος 840 εκατ. ευρώ από το 2027 και κάθε χρόνο έως το 2030.
Προσλήψεις εκπαιδευτικών και στήριξη φοιτητών
Κριτική ασκείται και στον τρόπο με τον οποίο αποτυπώνεται το κόστος των νέων μόνιμων προσλήψεων εκπαιδευτικών.
Ακόμη και αν προβλέπονταν 15.000 προσλήψεις το 2029 και άλλες 15.000 το 2030, υποστηρίζεται ότι το κόστος για το 2030 θα έπρεπε να ανέρχεται σε 150 εκατ. ευρώ και όχι 75 εκατ. ευρώ.
Παράλληλα, το οικονομικό επιτελείο σημειώνει ότι οι συνολικά 30.000 προσλήψεις αντιστοιχούν σε κόστος 569 εκατ. ευρώ ετησίως, και όχι 150 εκατ. ευρώ.
Για τη στήριξη 80.000 φοιτητών με 500 ευρώ τον μήνα για δέκα μήνες, ο υπολογισμός που παραθέτουν οι κυβερνητικές πηγές είναι 80.000 x 500 x 10, δηλαδή 400 εκατ. ευρώ ετησίως.
«Πώς το διαιρεί δια 4;»
Όπως επισημαίνεται, ο Αλέξης Τσίπρας είχε δεσμευθεί για «στήριξη 80.000 φοιτητών με 500 ευρώ μηνιαίως», συνεπώς, σύμφωνα με την κυβερνητική πλευρά, το κόστος των 400 εκατ. ευρώ θα πρέπει να υπολογίζεται από το 2027 και για κάθε χρόνο έως το 2030.
Οι δαπάνες που, σύμφωνα με την κυβέρνηση, δεν εμφανίζονται σωρευτικά
Το οικονομικό επιτελείο θέτει επίσης ζήτημα για τον τρόπο παρουσίασης σειράς άλλων μέτρων.
Για την καθολική προσχολική αγωγή, υποστηρίζει ότι στον πίνακα δεν αποτυπώνεται το σωρευτικό κόστος. Αυτό, σύμφωνα με την ίδια ανάλυση, θα έπρεπε να φτάνει τα 600 εκατ. ευρώ το 2030, αντί για 400 εκατ. ευρώ.
Αντίστοιχα, για τα δωρεάν σχολικά γεύματα, το ποσό θα έπρεπε να διαμορφώνεται σε 165 εκατ. ευρώ αντί για 90 εκατ. ευρώ το 2029 και σε 165 εκατ. ευρώ αντί για μηδέν το 2030.
Ερωτήματα τίθενται και για τον νέο μόνιμο μηχανισμό για τον ΕΛΓΑ, καθώς στον σχετικό πίνακα εμφανίζεται κόστος το 2028 και στη συνέχεια μηδενικό κόστος.
«Ο νέος μόνιμος μηχανισμός για τον ΕΛΓΑ θα σταματήσει το 2029; Υπάρχει κόστος το 2028 και μετά μηδενίζεται.»
Ανάλογο ερώτημα διατυπώνεται και για τους εποχικούς πυροσβέστες:
«Οι εποχικοί πυροσβέστες θα προσληφθούν το 2027 και μετά θα απολυθούν; Πώς θα μηδενιστεί το κόστος το 2028;»
Στο ίδιο πνεύμα τίθεται το ζήτημα των δωρεάν αστικών μετακινήσεων:
«Οι δωρεάν αστικές μετακινήσεις θα γίνουν το 2027 και μετά θα σταματήσουν; Πώς μηδενίζεται το κόστος το 2028;»
Ο ΦΠΑ και η φορολογία των οικογενειών
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στη μείωση του ΦΠΑ στο 6% για επιλεγμένα βασικά προϊόντα.
Το συγκεκριμένο μέτρο έχει κοστολογηθεί από την πλευρά Τσίπρα στα 400 εκατ. ευρώ, ωστόσο οι κυβερνητικές πηγές υποστηρίζουν ότι μόνο η μείωση του ΦΠΑ στα τρόφιμα και στα είδη υγιεινής ανέρχεται σε περίπου 1,8 δισ. ευρώ.
«Ποια λίγα τρόφιμα επομένως αφορά η μείωση; Και γιατί εξαφανίζεται το κόστος το 2028; Το 2028 θα επανέλθουν στο 13%;», σημειώνουν οι πηγές του ΥΠΕΘΟ.
Αμφισβήτηση εκφράζεται και για τη διπλάσια έκπτωση φόρου για παιδιά. Σύμφωνα με την κυβερνητική ανάλυση, το μέτρο δεν μπορεί να εμφανίζεται ως δαπάνη μόνο για το 2028, αλλά θα πρέπει να περιλαμβάνει και τα έτη 2029 και 2030.
Οι ίδιες πηγές υποστηρίζουν ότι θα έπρεπε να αναφέρονται 830 εκατ. ευρώ και για τα έτη 2029 και 2030, ενώ εκτιμούν ότι το πραγματικό κόστος ανέρχεται σε 1,04 δισ. ευρώ κάθε έτος και όχι σε 830 εκατ. ευρώ για μία μόνο χρονιά.
Για την κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος, που στον σχετικό υπολογισμό αποτιμάται σε 240 εκατ. ευρώ, τίθεται επίσης το ερώτημα: «Η κατάργηση τέλους επιτηδεύματος που την ποσοτικοποιεί 240 εκατ. θα επανέλθει το 2028; Γιατί εξαφανίζεται το κόστος το 2028;»
Επιπλέον, το οικονομικό επιτελείο ζητά διευκρινίσεις για τη μείωση της προκαταβολής φόρου στα νομικά πρόσωπα: «Η μείωση προκαταβολής φόρου στα νομικά πρόσωπα θα είναι 5% το 2030;».
Τα έσοδα από τη φορολόγηση των μερισμάτων
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στα έσοδα που υπολογίζει ο Αλέξης Τσίπρας από τις φορολογικές παρεμβάσεις.
Σύμφωνα με τις κυβερνητικές πηγές, από τη φορολόγηση των μερισμάτων προβλέπει επιπλέον έσοδα 400 εκατ. ευρώ, ποσό που μεταφράζεται σε υπερδιπλασιασμό των εσόδων σε σχέση με τα 360 εκατ. ευρώ που εισπράχθηκαν το προηγούμενο έτος.
Οι ίδιες πηγές παραθέτουν ιστορικά στοιχεία για τον φόρο μερισμάτων, υπενθυμίζοντας ότι το 2017 η κυβέρνηση Τσίπρα αύξησε τον σχετικό συντελεστή από 10% σε 15%. Τα έσοδα, όπως αναφέρουν, μειώθηκαν από 196 εκατ. ευρώ το 2016 σε 193 εκατ. ευρώ το 2017.
Το 2019, ο φόρος μερισμάτων μειώθηκε εκ νέου από την κυβέρνηση Τσίπρα, από 15% σε 10%, ενώ τα δηλωθέντα εισοδήματα παρέμειναν σχεδόν αμετάβλητα.
Το 2020, εν μέσω της πανδημίας COVID, η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας μείωσε τον φόρο μερισμάτων από 10% σε 5%. Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλούνται οι κυβερνητικές πηγές, τα δηλωθέντα εισοδήματα αυξήθηκαν τότε από 1,44 δισ. ευρώ σε 5,48 δισ. ευρώ, ενώ τα φορολογικά έσοδα αυξήθηκαν από 144 εκατ. ευρώ σε 274 εκατ. ευρώ.
Σήμερα, τα έσοδα ανέρχονται σε 361 εκατ. ευρώ, έναντι 144 εκατ. ευρώ το 2019.
Με βάση αυτά τα στοιχεία, οι κυβερνητικές πηγές θέτουν ζήτημα για την πρόβλεψη του προγράμματος Τσίπρα, δεδομένου ότι η διανομή μερισμάτων βρίσκεται σε μεγάλο βαθμό στη διακριτική ευχέρεια των επιχειρήσεων.
«Όταν η φορολόγηση μερισμάτων έχει τόσο μεγάλη ελαστικότητα, καθώς είναι στη διακριτική ευχέρεια του επιχειρηματία αν θα τα διανείμει, πώς αναμένει να υπερδιπλασιαστούν τα έσοδα από τον φόρο μερισμάτων;»
Ερωτήματα για τον ΕΝΦΙΑ και τον αναβαλλόμενο φόρο
Ερωτήματα τίθενται και για την πρόβλεψη είσπραξης 300 εκατ. ευρώ από την αύξηση του συμπληρωματικού φόρου ΕΝΦΙΑ στα νομικά πρόσωπα.
«Όταν ισχυρίζεται ότι θα εισπράξει 300 εκατ. από την αύξηση του συμπληρωματικού φόρου ΕΝΦΙΑ στα νομικά πρόσωπα, πόσο σκοπεύει να τον αυξήσει; και πως αναμένεται αυτό να επιδράσει στις επενδύσεις;»
Παράλληλα, οι κυβερνητικές πηγές χαρακτηρίζουν προβληματική την πρόβλεψη για έσοδα 900 εκατ. ευρώ από τον αναβαλλόμενο φόρο το 2030.
Υποστηρίζουν ότι, πέρα από το γεγονός πως μια τέτοια παρέμβαση θεωρείται ανεφάρμοστη, όπως αναφέρει και η Τράπεζα της Ελλάδος, θα επηρέαζε άμεσα και σημαντικά τα εποπτικά κεφάλαια των τραπεζών.
Παράλληλα, τίθεται και ζήτημα χρονισμού των εσόδων και των δαπανών, καθώς, όπως αναφέρουν, το πρόγραμμα εμφανίζεται να χρηματοδοτεί δαπάνες των ετών 2027 και 2028 με έσοδα που προβλέπεται να εισπραχθούν το 2030.
Τα μέτρα που, σύμφωνα με την κυβέρνηση, απουσιάζουν από την κοστολόγηση
Πέρα από τα μέτρα που περιλαμβάνονται στους πίνακες και για τα οποία το οικονομικό επιτελείο διατυπώνει ενστάσεις, η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι υπάρχουν και εξαγγελίες του Αλέξη Τσίπρα που δεν έχουν ενσωματωθεί καθόλου στην κοστολόγηση.
Μεταξύ αυτών είναι η εξαγγελία:
«Χτίζουμε 50.000 νέες προσιτές στεγαστικές επιλογές μέσα σε τέσσερα χρόνια.»
Οι κυβερνητικές πηγές υπολογίζουν το ετήσιο κόστος σε 1,5 δισ. ευρώ, χρησιμοποιώντας κόστος 1.500 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο ως συντηρητική πρόβλεψη, για 50.000 κατοικίες επιφάνειας 80 τετραγωνικών μέτρων.
Με βάση αυτόν τον υπολογισμό, το συνολικό κόστος σε ορίζοντα τετραετίας ανέρχεται τουλάχιστον σε 6 δισ. ευρώ.
«Το κόστος ο κ. Τσίπρας το θεωρεί μηδέν.»
Κατώτατος μισθός στα 1.000 ευρώ
Στις εξαγγελίες που, σύμφωνα με την κυβέρνηση, δεν έχουν αποτυπωθεί στο κόστος περιλαμβάνεται και η αύξηση του κατώτατου μισθού στα 1.000 ευρώ από το 2027.
Το ετήσιο κόστος για ένα πλήρες έτος υπολογίζεται σε 859 εκατ. ευρώ, λόγω και της αύξησης των μισθών στο Δημόσιο που, βάσει του ισχύοντος νόμου, συνδέεται με την αύξηση του κατώτατου μισθού.
«Το κόστος ο κ. Τσίπρας το θεωρεί μηδέν.»
Το τέλος ανθεκτικότητας και οι πόροι του Πράσινου Ταμείου
Στις εξαγγελίες περιλαμβάνεται επίσης η απόδοση του συνόλου του τέλους ανθεκτικότητας στους Δήμους.
Το οικονομικό επιτελείο εκτιμά το ετήσιο δημοσιονομικό κόστος σε 590 εκατ. ευρώ.
Όπως εξηγεί, το συγκεκριμένο ποσό έχει ήδη δεσμευθεί μέσω εγκεκριμένων έργων και αποζημιώσεων που θα πρέπει να καταβληθούν κατά την επόμενη τριετία μέσω του Προγράμματος Φυσικών Καταστροφών. Μεγάλο μέρος των συγκεκριμένων παρεμβάσεων υλοποιείται μέσω χρηματοδότησης Δήμων και Περιφερειών.
Ως εκ τούτου, η μεταφορά ενός επιπλέον ποσού στους Δήμους από ήδη ενταγμένα έργα θεωρείται από την κυβέρνηση πρόσθετη δαπάνη.
«Το κόστος ο κ. Τσίπρας το θεωρεί μηδέν.»
Ανάλογη ένσταση διατυπώνεται και για την αύξηση των επενδυτικών πόρων που διαθέτει το Πράσινο Ταμείο στους Δήμους.
Το εκτιμώμενο ετήσιο κόστος υπολογίζεται σε 160 εκατ. ευρώ.
«Το κόστος ο κ. Τσίπρας το θεωρεί μηδέν.»
Ο νέος Φιλόδημος
Στο στόχαστρο βρίσκεται και η πρόταση για νέο Φιλόδημο, με αξιοποίηση 250 εκατ. ευρώ από το εθνικό ΠΔΕ και 450 εκατ. ευρώ από δάνεια της ΕΤΕΠ κάθε χρόνο.
Το συνολικό ποσό ανέρχεται σε 700 εκατ. ευρώ ετησίως, ενώ στην πενταετία φτάνει τα 3,5 δισ. ευρώ.
Το εκτιμώμενο ετήσιο κόστος υπολογίζεται από τις κυβερνητικές πηγές σε 700 εκατ. ευρώ.
Όπως υποστηρίζουν, το Εθνικό Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων διαθέτει ήδη προκαθορισμένα όρια κατανομής για Περιφέρειες, Δήμους και έργα υποδομών μέσω των αρμόδιων υπουργείων. Επομένως, επιπλέον 250 εκατ. ευρώ συνεπάγονται αύξηση των ορίων του ΠΔΕ και, κατά συνέπεια, πρόσθετη δαπάνη.
Παράλληλα, επισημαίνεται ότι ο δανεισμός από την ΕΤΕΠ δεν αποτελεί δημοσιονομικό έσοδο, αλλά χρηματοοικονομικό στοιχείο, ενώ η δαπάνη των Δήμων συνυπολογίζεται στον στόχο πρωτογενών δαπανών και στο πρωτογενές αποτέλεσμα.
«Το κόστος ο κ. Τσίπρας το θεωρεί μηδέν.»
Εθνικό Ταμείο Σύγκλισης
Τέλος, οι κυβερνητικές πηγές αναφέρονται και στην πρόταση για διάθεση 1,5 δισ. ευρώ ετησίως από το εθνικό σκέλος των δημοσίων επενδύσεων για το Εθνικό Ταμείο Σύγκλισης.
Το εκτιμώμενο ετήσιο κόστος υπολογίζεται επίσης σε 1,5 δισ. ευρώ, καθώς, σύμφωνα με την κυβερνητική πλευρά, θα απαιτηθεί πρόσθετη αύξηση των ορίων του Εθνικού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων.
Και σε αυτή την περίπτωση, υποστηρίζεται: «Το κόστος ο κ. Τσίπρας το θεωρεί μηδέν.»
«Πάνω από 40 δισ. ευρώ στην τετραετία»
Με βάση το σύνολο των παραπάνω υπολογισμών, το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το πρόγραμμα του Αλέξη Τσίπρα δεν κοστίζει 7,5 δισ. ευρώ, αλλά περισσότερα από 40 δισ. ευρώ στην τετραετία.
«Αυτό είναι λοιπόν το πλήρες «κοστολογημένο» πρόγραμμα του κ. Τσίπρα, με κόστος πάνω από 40 δισ. ευρώ την τετραετία και όχι 7,5 δις. Δεν γνωρίζουμε αν αυτή η παραπλανητική κοστολόγηση έγινε σκόπιμα ή από άγνοια. Τον καλούμε και πάλι λοιπόν να καταθέσει τις παρεμβάσεις του στο Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο και να παραδεχτεί έστω και αργά τα λάθη του», καταλήγει η ενημέρωση.
