Το οικονομικό πρόγραμμα της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης (ΕΛ.Α.Σ.) παρουσίασε από τη Θεσσαλονίκη ο Αλέξης Τσίπρας, θέτοντας στο επίκεντρο τη φορολογική δικαιοσύνη, την αύξηση των εισοδημάτων, τη μείωση των ανισοτήτων και την ενίσχυση των δημόσιων επενδύσεων.
Η παρουσίαση του προγράμματος προκάλεσε άμεσες αντιδράσεις από την κυβέρνηση, το ΠΑΣΟΚ και το οικονομικό επιτελείο, που αμφισβήτησαν το δημοσιονομικό κόστος των προτάσεων και έκαναν λόγο για παροχές χωρίς επαρκή κοστολόγηση.
Από την πλευρά του, ο Αλέξης Τσίπρας απάντησε στην κριτική για το ύψος του κόστους των προτάσεων, υποστηρίζοντας ότι το πρόγραμμά του αποτελεί διαφορετική πολιτική πρόταση για την επόμενη δεκαετία.
Οι βασικοί άξονες του προγράμματος
Ο , υποστηρίζοντας ότι δεν πρόκειται για ακόμη ένα πακέτο επιμέρους μέτρων, αλλά για μια διαφορετική πολιτική κατεύθυνση.
Μεταξύ των βασικών προτάσεων περιλαμβάνονται το Εθνικό Ταμείο Σύγκλισης, η ενίσχυση των οικογενειών με παιδιά, αυξήσεις μισθών σε υγεία και εκπαίδευση, νέες προσλήψεις εκπαιδευτικών, στεγαστικές παρεμβάσεις, καθώς και αλλαγές στη φορολογία.
Ο κ. Τσίπρας ανακοίνωσε επίσης την καθιέρωση «Πατριωτικής Εισφοράς» για το ισχυρότερο 1% του πληθυσμού, την οποία περιέγραψε ως επιβάρυνση ύψους ενός ευρώ τον χρόνο για κάθε 100 ευρώ καθαρής περιουσίας, σε αντικατάσταση άλλων γενικών επιβαρύνσεων που επιβάλλονται στην ίδια περιουσία.
Παράλληλα, δεσμεύτηκε για διπλασιασμό της έκπτωσης φόρου για οικογένειες με παιδιά, κατώτατο μισθό στα 1.000 ευρώ μέσα στο 2027 και βασικό μισθό πλήρους απασχόλησης στα 1.800 ευρώ στο τέλος της τετραετίας.
Η απάντηση Τσίπρα στην κριτική
Ο πρώην πρωθυπουργός σχολίασε και τις επικρίσεις για τη χρονική συγκυρία της παρουσίασης του προγράμματος στη Θεσσαλονίκη, λέγοντας ότι την επόμενη φορά που θα επισκεφθεί την πόλη θα ρωτήσει τον πρωθυπουργό πότε θα πρέπει να μιλήσει.
Αναφερόμενος στην κριτική περί υπερκοστολόγησης, υποστήριξε ότι όσοι αμφισβητούν το πρόγραμμα είναι οι ίδιοι που, κατά τον ίδιο, οδήγησαν τη χώρα και τα κόμματά τους σε χρεοκοπία.
Ο κ. Τσίπρας υπερασπίστηκε την οικονομική πολιτική της δικής του κυβέρνησης, υποστηρίζοντας ότι η χώρα βγήκε από τα Μνημόνια, ρυθμίστηκε το χρέος και παραδόθηκαν 37 δισ. ευρώ στα δημόσια ταμεία.
{https://exchange.glomex.com/video/v-dl52isvru3qh?integrationId=eexbs1jkg0kofln}
Μαρινάκης: «Προσθέτει στον λογαριασμό 13 δισ. ευρώ»
, ο οποίος με ανάρτησή του μετά την ομιλία του Αλέξη Τσίπρα έκανε λόγο για επιστροφή σε μια λογική «παροχολογίας».
Ο κ. Μαρινάκης υποστήριξε ότι οι εξαγγελίες του Αλέξη Τσίπρα δημιουργούν δημοσιονομικό κόστος περίπου 13 δισ. ευρώ μόνο για το έτος υλοποίησής τους.
Παράλληλα, χαρακτήρισε τις προτάσεις «εύκολες λύσεις για δύσκολα προβλήματα» και υποστήριξε ότι δεν συνοδεύονται από επαρκή κοστολόγηση. Έκανε επίσης αναφορά στην «Πατριωτική Εισφορά», συνδέοντάς την με προηγούμενες φορολογικές επιβαρύνσεις.
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος επέκρινε ακόμη τον κ. Τσίπρα για τις αναφορές του σχετικά με το βιοτικό επίπεδο των Ελλήνων το 2019, υποστηρίζοντας ότι η σημερινή οικονομική κατάσταση είναι καλύτερη σε σχέση με την περίοδο διακυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ.
ΠΑΣΟΚ: Επέστρεψε στον τόπο του εγκλήματος
Κριτική άσκησε και το , το οποίο σε ανακοίνωσή του υποστήριξε ότι ο Αλέξης Τσίπρας «επέστρεψε στον τόπο του εγκλήματος με νέες αυταπάτες».
Το ΠΑΣΟΚ αμφισβήτησε την πολιτική αξιοπιστία των εξαγγελιών, υποστηρίζοντας ότι ο πρώην πρωθυπουργός επιχειρεί να επαναπροσδιορίσει το πολιτικό του προφίλ, ενώ παράλληλα επέκρινε την προηγούμενη διακυβέρνησή του.
Στην ανακοίνωσή του, το κόμμα υποστήριξε ότι οι πολίτες γνωρίζουν πλέον ποιος διαθέτει συγκεκριμένο πρόγραμμα και στελέχη για διαφορετική πολιτική και ποιος, όπως αναφέρει χαρακτηριστικά, «ψαρεύει στα θολά νερά χωρίς πυξίδα».
ΥΠΕΘΟ: Αναλυτική καταγραφή του δημοσιονομικού κόστους
Το προχώρησε σε αναλυτική καταγραφή ορισμένων από τα μέτρα που ανακοίνωσε ο Αλέξης Τσίπρας, υποστηρίζοντας ότι το συνολικό κόστος τους ανέρχεται σε περίπου 13 δισ. ευρώ ετησίως, χωρίς να περιλαμβάνονται όλες οι προτάσεις.
Ειδικότερα, σύμφωνα με την εκτίμηση του οικονομικού επιτελείου:
- Αυξήσεις 500 ευρώ κατά μέσο όρο για γιατρούς, νοσηλευτές και παραϊατρικό προσωπικό του ΕΣΥ: ετήσιο κόστος 630 εκατ. ευρώ για 86.881 εργαζομένους.
- Δωρεάν μετακινήσεις με τα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς για κατοίκους Αθήνας και Θεσσαλονίκης, με εξαίρεση τους τουρίστες: ετήσιο κόστος 200 εκατ. ευρώ.
- Κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τα νομικά πρόσωπα: ετήσιο κόστος 200 εκατ. ευρώ.
- Εθνικό Ταμείο Σύγκλισης με 1,5 δισ. ευρώ ετησίως από το εθνικό σκέλος του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων: κόστος 1,5 δισ. ευρώ τον χρόνο.
- Διπλασιασμός της έκπτωσης φόρου για οικογένειες με παιδιά: ετήσιο κόστος 1 δισ. ευρώ.
- Κατάργηση της προκαταβολής φόρου για ατομικές επιχειρήσεις: εφάπαξ κόστος 800 εκατ. ευρώ.
- Μείωση της προκαταβολής φόρου για νομικά πρόσωπα από 80% σε 50%: εφάπαξ κόστος 2,1 δισ. ευρώ.
- Αύξηση μισθών εκπαιδευτικών κατά 300 ευρώ τον μήνα: ετήσιο κόστος 800 εκατ. ευρώ για 182.340 εκπαιδευτικούς.
- Πρόσληψη 30.000 νέων εκπαιδευτικών: ετήσιο κόστος 570 εκατ. ευρώ.
- Φοιτητική υποτροφία 500 ευρώ τον μήνα, για δέκα μήνες τον χρόνο, σε 80.000 φοιτητές περιφερειακών πανεπιστημίων που σπουδάζουν μακριά από τον τόπο κατοικίας τους: ετήσιο κόστος 400 εκατ. ευρώ.
- Μείωση του ΦΠΑ στο 6% για βασικά είδη διατροφής και υγιεινής: ετήσιο κόστος 1,8 δισ. ευρώ.
- Δημιουργία 50.000 νέων προσιτών κατοικιών μέσα σε τέσσερα χρόνια: εκτιμώμενο κόστος 1,5 δισ. ευρώ ετησίως, ή συνολικά 6 δισ. ευρώ στην τετραετία, με βάση υπολογισμό 1.500 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο για κατοικίες 80 τ.μ.
- Απόδοση του συνόλου του τέλους ανθεκτικότητας στους δήμους: εκτιμώμενο ετήσιο κόστος 590 εκατ. ευρώ.
- Αύξηση των επενδυτικών πόρων του Πράσινου Ταμείου προς τους δήμους: ετήσιο κόστος 160 εκατ. ευρώ.
- Νέος «Φιλόδημος», με 250 εκατ. ευρώ από το εθνικό ΠΔΕ και 450 εκατ. ευρώ από δάνεια της ΕΤΕπ ετησίως: συνολικό πρόγραμμα 700 εκατ. ευρώ τον χρόνο και 3,5 δισ. ευρώ σε πενταετία, με το ΥΠΕΘΟ να υπολογίζει τη δημοσιονομική επιβάρυνση στα 700 εκατ. ευρώ ετησίως.
Τα μέτρα που, σύμφωνα με το ΥΠΕΘΟ, δεν έχουν ακόμη κοστολογηθεί
Το οικονομικό επιτελείο υποστηρίζει ότι στις παραπάνω εκτιμήσεις δεν περιλαμβάνονται σειρά άλλων εξαγγελιών, για τις οποίες, όπως αναφέρει, δεν δόθηκαν επαρκή στοιχεία ώστε να υπολογιστεί το δημοσιονομικό τους αποτύπωμα.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η ελάχιστη εγγυημένη ποσότητα ενέργειας σε σταθερή και προσιτή τιμή για κάθε νοικοκυριό, το μεταφορικό ισοδύναμο για τη νησιωτικότητα, η εγγύηση φροντίδας για 140.000 ανθρώπους με άνοια, η απαλλαγή των συνταξιούχων από το τέλος συμμετοχής στα φάρμακα, καθώς και το ψηφιακό πορτοφόλι πολιτισμού.
Το ΥΠΕΘΟ υποστηρίζει επίσης ότι ορισμένες από τις προτάσεις επηρεάζουν τις δημόσιες δαπάνες και το πρωτογενές αποτέλεσμα, ακόμη και όταν προβλέπεται χρηματοδότηση μέσω δανεισμού.
Η δημοσιονομική αντιπαράθεση
Στην άτυπη ενημέρωσή του, το υπουργείο υποστηρίζει ότι οι προτάσεις παραβιάζουν τους ευρωπαϊκούς δημοσιονομικούς κανόνες και παραπέμπουν, κατά την εκτίμησή του, σε πολιτικές της προηγούμενης περιόδου διακυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ.
Παράλληλα, το ΥΠΕΘΟ καλεί την ΕΛ.Α.Σ. να καταθέσει τις προτάσεις της προς ποσοτικοποίηση στο Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο, εφόσον αμφισβητεί τις εκτιμήσεις του οικονομικού επιτελείου.