Περιστατικό με ανταλλαγή πυροβολισμών συνέβη χθες, Τετάρτη (2/9), μεταξύ μελών των δύο κορυφαίων υπηρεσιών πληροφοριών της Ουκρανίας με αποτέλεσμα τον τραυματισμό τουλάχιστον τριών αξιωματούχων, σε ένα συμβάν που αναδεικνύει τις εσωτερικές διαιρέσεις και έριδες στο πλαίσιο του συστήματος ασφαλείας του Κιέβου.
Ειδικότερα, το συμβάν έλαβε χώρα το πρωί της Τετάρτης στην περιοχή Ντιπρόφσκι στο κέντρο του Κιέβου μεταξύ μελών της Υπηρεσίας Εσωτερικής Ασφάλειας (SBU), η οποία επικεντρώνεται στις εσωτερικές πληροφορίες και στις αντιτρομοκρατικές δραστηριότητες και της Διεύθυνσης Στρατιωτικών Πληροφοριών (HUR), ενός στρατιωτικού φορέα που ασχολείται με τις εξωτερικές πληροφορίες, όπως φαίνεται και σε βίντεο που δημοσιεύθηκε σε ουκρανικά μέσα.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα των ουκρανικών μέσων ενημέρωσης, το περιστατικό έλαβε χώρα, αφότου μία ημέρα πριν, την 1η Σεπτεμβρίου, η SBU συνέλαβε τον Στέπαν Καπλούνοφ, αναπληρωτή διοικητή του Ρωσικού Σώματος Εθελοντών (RVC), το οποίο υπάγεται στη HUR και το οποίο μάχεται υπέρ της Ουκρανίας στον πόλεμο με τη Ρωσία.
Ο Καπλούνοφ είναι Ρώσος που μετακόμισε στην Ουκρανία μετά την προσάρτηση της Κριμαίας από τη Μόσχα το 2014, σύμφωνα με δημοσιεύματα των ουκρανικών μέσων ενημέρωσης. Αφού υπηρέτησε στις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις, εντάχθηκε στο RVC το 2022 και έκτοτε υπερασπίζεται την Ουκρανία στον πόλεμο της με τη Ρωσία, με η Μόσχα να τον έχει κατατάξει στον κατάλογό της με τους «τρομοκράτες και εξτρεμιστές» λόγω της υποστήριξής του προς την Ουκρανία.
Η Γενική Εισαγγελία της Ουκρανίας ανέφερε σε δήλωσή της ότι αξιωματικοί της SBU είχαν λάβει εντολές να αποτρέψουν μια «τρομοκρατική ενέργεια» από την Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Ασφαλείας της Ρωσίας (FSB).
«Κατά τη διάρκεια έρευνας σε μία από τις διευθύνσεις, μια ομάδα ατόμων πραγματοποίησε ένοπλη επίθεση κατά της επιχειρησιακής-ερευνητικής ομάδας της SBU», πρόσθεσε η δήλωση.
«Προσπάθησαν να εμποδίσουν τη διεξαγωγή των ερευνητικών ενεργειών και μπλόκαραν τη διέλευση των αστυνομικών με αυτοκίνητα», σημείωσε η δήλωση, προσθέτοντας ότι οι επιτιθέμενοι ανήκαν σε «μία από τις μονάδες των Αμυντικών Δυνάμεων της Ουκρανίας». Σύμφωνα με δημοσιεύματα των τοπικών μέσων ενημέρωσης, ενώ η SBU πραγματοποιούσε έρευνα σε ένα διαμέρισμα που σχετιζόταν με την υπόθεση του Καπλούνοφ, όταν έφτασαν αξιωματικοί της HUR και ακολούθησε ανταλλαγή πυροβολισμών.
Ο σύμβουλος του προέδρου της Ουκρανίας, Ντμίτρο Λίτβιν, επιβεβαίωσε επίσης τη συμμετοχή της SBU και της HUR στο περιστατικό ανταλλαγής πυροβολισμών.
Ωστόσο, ο διοικητής της ειδικής μονάδας «Τιμούρ» της HUR, σε συνέντευξή του στο Radio Liberty/Radio Free Europe, κατηγόρησε την SBU ότι απήγαγε τον Καπλούνοφ «υπό το φως του ήλιου».
Ο διοικητής πρόσθεσε ότι η SBU ήταν αυτή που άνοιξε πυρ εναντίον των αξιωματικών της HUR που βρίσκονταν στον τόπο του συμβάντος.
Την ίδια εκδοχή παρουσίασε και ο Καπλούνοφ σε δηλώσεις του στο Radio NV, καθώς όπως είπε απαχθεί και είχε περάσει από ανάκριση λόγω υποψιών ότι ενδέχεται να βρίσκεται σε επαφή με την FSB, σύμφωνα με την ιστοσελίδα «The New Voice of Ukraine».
Ο Τάρας Μπορόβσκι, δικηγόρος που εκπροσωπεί τον Καπλούνοφ, δήλωσε στην Ukrainska Pravda ότι ένας αξιωματικός της HUR τραυματίστηκε στο πόδι, αιμορραγεί και νοσηλεύεται στο νοσοκομείο. Ο δεύτερος αξιωματικός, όπως είπε, βρίσκεται επίσης σε σοβαρή κατάσταση στο νοσοκομείο, ενώ ο τρίτος αξιωματικός έχει υποστεί μόνο ελαφρά τραύματα.
Η SBU ανέφερε σε δήλωσή της την Πέμπτη ότι η ανταλλαγή πυροβολισμών «σίγουρα δεν έπρεπε να είχε συμβεί» και ότι συνδράμει τους ερευνητές των κρατικών Αρχών. Ακόμα υποστήριξε ότι αξιωματικοί της δέχθηκαν ένοπλη επίθεση ενώ διεξήγαγαν έρευνα και απάντησαν χρησιμοποιώντας τα όπλα τους.
Την Πέμπτη, η SBU δημοσίευσε ένα βίντεο με τον Καπλούνοφ, ο οποίος αναφέρει ότι επικοινώνησε μαζί του ένα άτομο από τη Ρωσία που ενεργούσε για λογαριασμό της υπηρεσίας πληροφοριών της Μόσχας και ήθελε να τον στρατολογήσει για να δολοφονήσει ουκρανικό στρατιωτικό προσωπικό και άλλα άτομα. Ο Μπορόβσκι δήλωσε στα τοπικά μέσα ενημέρωσης ότι το βίντεο είχε γυριστεί υπό πίεση και δημοσιεύθηκε για να «καλύψει» την ανταλλαγή πυροβολισμών και ανέφερε ότι πλέον ο Καπλούνοφ έχει αφεθεί ελεύθερος από την κράτηση της SBU.
«Καρατόμησε» αξιωματούχο της SBU ο Ζελένσκι
Λίγες ώρες μετά την ανταλλαγή πυροβολισμών, ο Ουκρανός πρόεδρος, Βολοντίμιρ Ζελένσκι απομάκρυνε τον επικεφαλής του τμήματος προστασίας κρατικών μυστικών της SBU, Όλεγκ Χραμόφ.
Σε δήλωση που δημοσίευσε στο Telegram, ο πρόεδρος της Ουκρανίας ανέφερε ότι είχε συνομιλήσει με τον Γενικό Εισαγγελέα της χώρας, Ρουσλάν Κραβτσένκο, ο οποίος διερευνά το περιστατικό σε συνεργασία με την Κρατική Υπηρεσία Ερευνών.
«Πρέπει να υπάρξει λογοδοσία – συμπεριλαμβανομένων των αποφάσεων σχετικά με το προσωπικό που θα λάβουν οι επικεφαλής των υπηρεσιών ασφαλείας όσον αφορά τα εμπλεκόμενα άτομα – και πρέπει να διεξαχθούν εσωτερικές έρευνες και στις δύο υπηρεσίες», ανέφερε στη δήλωσή του.
«Εδώ στην Ουκρανία, η μόνη περίπτωση κατά την οποία επιτρέπεται η χρήση πυροβόλων όπλων είναι εναντίον των Ρώσων κατακτητών για την άμυνα της χώρας. Το κράτος μας δεν θα ανεχθεί ποτέ κανενός άλλου είδους ανταλλαγή πυροβολισμών ως κάτι επιτρεπτό», πρόσθεσε.
Ο Κύριλο Μπουντάνοφ, επικεφαλής του Προεδρικού Γραφείου της Ουκρανίας και πρώην μέλος της HUR, ζήτησε «εξονυχιστική και αμερόληπτη έρευνα», σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων RBC-Ukraine.
«Είναι σημαντικό να διασφαλιστεί μια διεξοδική και αμερόληπτη έρευνα, αλλά κανείς δεν έχει το δικαίωμα να απαγάγει στρατιωτικούς ατιμώρητα, να ανοίγει πυρ στους δρόμους των πόλεών μας, να δίνει και να εκτελεί εγκληματικές διαταγές», δήλωσε.
Απομακρύνσεις αξιωματούχων
Το περιστατικό έρχεται σε μια ευαίσθητη στιγμή για τον Ζελένσκι. Τον Ιανουάριο του τρέχοντος έτους, ο πρόεδρος της Ουκρανίας απομάκρυνε τον Βασίλ Μαλιούκ από τη θέση του επικεφαλής της SBU, αναθέτοντάς του να επικεντρωθεί αποκλειστικά σε πολεμικές αποστολές κατά της Ρωσίας.
Ο Ζελένσκι όρισε επίσης τον επικεφαλής της στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών Κύριλο Μπουντάνοφ ως νέο αρχηγό του επιτελείου του και ανακοίνωσε ότι ο επικεφαλής της υπηρεσίας Εξωτερικών Πληροφοριών, Όλεγκ Ιβάσενκο θα αντικαταστήσει τον Μπουντάνοφ ως επικεφαλής της HUR.
«Η Ουκρανία πρέπει να επικεντρωθεί περισσότερο στα θέματα ασφάλειας, στην ανάπτυξη των Δυνάμεων Άμυνας και Ασφάλειας της Ουκρανίας, καθώς και στη διπλωματική οδό των διαπραγματεύσεων και το Γραφείο του Προέδρου θα υπηρετήσει πρωτίστως την εκπλήρωση αυτών των καθηκόντων του κράτους μας», είχε δηλώσει τότε ο Ζελένσκι.
Τον Ιούλιο, ο Ζελένσκι απομάκρυνε επίσης τον Ολεξάντρ Σίρσκι από τη θέση του αρχιστράτηγου της χώρας, διορίζοντας τον Μιχαΐλο Ντραπάτι να ηγηθεί του στρατού.
Η κίνηση αυτή ήρθε έπειτα από έξι ημέρες διαδηλώσεων στην πρωτεύουσα, το Κίεβο, που προκλήθηκαν από την απομάκρυνση του υπουργού Άμυνας, Μιχαήλ Φεντόροφ, ο οποίος είχε προηγουμένως έρθει σε σύγκρουση με τον Σίρσκι.
Σύμφωνα με έκθεση της Carnegie Politika, της πλατφόρμας μέσων ενημέρωσης και ανάλυσης του Carnegie Russia Eurasia Center στο Βερολίνο, ο ανασχηματισμός του Ζελένσκι στον τομέα της ασφάλειας «υποδηλώνει μια σκόπιμη προσπάθεια ενίσχυσης του πολιτικού συντονισμού μεταξύ των θεσμών που ελέγχουν την εξουσία επιβολής».
«Οι αντικαταστάσεις έρχονται μετά την επανέναρξη των ερευνών για διαφθορά που άρχισαν για άλλη μια φορά να αφορούν υψηλόβαθμα στελέχη του περιβάλλοντος του προέδρου, αναζωπυρώνοντας τις εντάσεις μεταξύ της προεδρικής διοίκησης και των ανεξάρτητων φορέων καταπολέμησης της διαφθοράς», σημειώνεται στην έκθεση.
«Μένει να δούμε αν αυτό θα μεταφραστεί σε ανανεωμένη πίεση προς την Εθνική Υπηρεσία Καταπολέμησης της Διαφθοράς της Ουκρανίας, αλλά οι αλλαγές στο προσωπικό ενισχύουν σαφώς την ικανότητα της προεδρικής διοίκησης να διαμορφώνει τη σχέση μεταξύ των υπηρεσιών ασφαλείας και του συστήματος επιβολής του νόμου της Ουκρανίας», πρόσθεσε η έκθεση.
Πρόσφατα ο Ουκρανός πρόεδρος αντιμετώπισε εκκλήσεις από τον Φεντόροφ να διεξαχθούν εκλογές εν καιρώ πολέμου. Το αίτημα αυτό αποτέλεσε τη μεγαλύτερη πρόκληση για την εξουσία του Ζελένσκι από το εσωτερικό της Ουκρανίας από την αρχή της ρωσικής εισβολής.
Οι σύμμαχοι του Ζελένσκι έχουν επίσης κατηγορηθεί για διαφθορά.
Ο Ζελένσκι απέλυσε επίσης πρόσφατα μια αναπληρώτρια επικεφαλής του προεδρικού γραφείου, εν μέσω αναφορών ότι ερευνόταν σε σχέση με ένα φερόμενο σχέδιο νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες.
Τον περασμένο Νοέμβριο, ένα σκάνδαλο διαφθοράς στο οποίο εμπλέκονταν ο επιχειρηματικός εταίρος του Ζελένσκι, πολιτικοί σύμμαχοί του και μια ομάδα φερόμενων παραβατών που επωφελήθηκαν από ένα μονοπώλιο στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας, συγκλόνισε την Ουκρανία.
Οι υπηρεσίες, το Εθνικό Γραφείο Καταπολέμησης της Διαφθοράς της Ουκρανίας (NABU) και η Ειδική Εισαγγελία Καταπολέμησης της Διαφθοράς (SAPO), δημοσίευσαν βίντεο και ηχογραφήσεις στις οποίες η ομάδα φαίνεται να χρησιμοποιεί ψευδώνυμα και κωδικές λέξεις για να συζητήσει δωροδοκίες και μίζες ύψους δεκάδων εκατομμυρίων δολαρίων.
Ο Ζελένσκι, του οποίου η προεκλογική εκστρατεία κατά της διαφθοράς βρήκε απήχηση στους ψηφοφόρους το 2019, προσπάθησε να περιορίσει την αυτονομία και των δύο φορέων τον Ιούλιο, αφού αυτοί άνοιξαν έρευνες εναντίον των συμμάχων του και πρώην επιχειρηματικών συνεργατών του. Ωστόσο, έκανε πίσω μετά από μαζικές λαϊκές διαμαρτυρίες.
Πηγές: Guardian, Al Jazeera, Ukrainska Pravda
