Ο Έλληνας υπουργός παρουσίασε στους ομολόγους του την , υποστηρίζοντας ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση χρειάζεται ένα κοινό θεσμικό εργαλείο για την αντιμετώπιση ακραίων περιστατικών, όπως αυτά που καταγράφηκαν πρόσφατα στη Θέουτα και είχαν επιχειρηθεί στον Έβρο το 2020.
Πιο αναλυτικά, ο κ. Πλεύρης εξέφρασε την αλληλεγγύη της ελληνικής πλευράς στην Ισπανία, λέγοντας πως «ως χώρα πρώτης υποδοχής αντιλαμβανόμαστε τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει και είμαστε σε επικοινωνία να συνδράμουμε σε ό,τι χρειαστεί».
Σημείωσε ότι η Ελλάδα «αντιμετώπισε παρόμοια κατάσταση στον Έβρο το 2020 και αποτρέψαμε την εισβολή δεκάδων χιλιάδων μεταναστών στην ΕΕ, οπότε έχουμε εμπειρία τέτοιων καταστάσεων» και προσέθεσε:
«Ωστόσο οφείλουμε να τονίσουμε ότι υπάρχουν εθνικές πολιτικές, όπως αυτές των μαζικών νομιμοποιήσεων, που μπορούν να λειτουργήσουν ως μαγνήτης στα κυκλώματα και στους παράνομους μετανάστες και τέτοιες πολιτικές εμάς μας βρίσκουν αντίθετους.»
Ως βασική προτεραιότητα έθεσε την προστασία των εξωτερικών χερσαίων και θαλάσσιων συνόρων της ΕΕ, ενώ υποστήριξε ότι «θα πρέπει να υπάρχει περαιτέρω ενίσχυση της παρουσίας του Frontex».
«Προστασία ωστόσο των συνόρων δεν συνιστά μόνο η διαδικασία έρευνας και διάσωσης αλλά και η αποτροπή των παράνομων αφίξεων στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου», είπε ακόμη.
Σε αυτό το πλαίσιο, τάχθηκε υπέρ της συνεργασίας με τρίτες χώρες, την οποία χαρακτήρισε ως «απαραίτητη» και είπε: «Εμπειρικά έχουμε δει ότι κάθε φορά που έχουμε επαφή και καλή συνεργασία με τις χώρες που συνορεύουμε εκτός της ΕΕ έχουμε και καλύτερα αποτελέσματα στη μείωση των ροών».
Αναφερόμενος σε παραδείγματα, σημείωσε: «Το έχουμε δει στα νησιά του Αιγαίου που η μείωση το πρώτο εξάμηνο του 2026 ξεπερνά το 60%. Αρχίζουμε να το βλέπουμε και στη συνεργασία με τη Λιβύη».
«Όπως είπε Ευρωπαίος επίτροπος Μπρούνερ, όσοι έμπαιναν σε μια εβδομάδα στα ελληνικά νησιά το 2015 έχουν μπει συνολικά σε όλη την ΕΕ το πρώτο εξάμηνο του 2026. Περίπου 50.000. Το πρώτο επτάμηνο στην Ελλάδα έχουμε μείωση θαλάσσιων ροών πάνω από 35% και αυτό είναι αποτέλεσμα σκληρής και δίκαιης μεταναστευτικής πολιτικής», προσέθεσε, για να σημειώσει ότι «οι τρίτες χώρες που λαμβάνουν χρήματα από την ΕΕ θα πρέπει να επιδεικνύουν την καλύτερη συνεργασία και στο σκέλος μείωσης των ροών και αύξησης των επιστροφών».
Υπό το ίδιο πρίσμα, ο Θάνος Πλεύρης πρότεινε να εξεταστεί η συνεργασία του Μαρόκου σε όλα τα επίπεδα στην κρίση της Θέουτα.
Επανέφερε, δε, το θέμα της δημιουργίας κέντρων επιστροφής σε ασφαλείς τρίτες χώρες, κάνοντας λόγο για μία συζήτηση που στρέφεται γύρω από «καινοτόμες λύσεις», ενώ χαρακτήρισε ως «μεγάλη κατάκτηση» το σύμφωνο μετανάστευσης και ασύλου, λέγοντας ότι «μπορεί να λειτουργήσει σε συνθήκες κανονικών ή αυξημένων ροών, όχι όμως σε συνθήκες εργαλειοποίησης ή μαζικής εισβολής όπως επιχειρήθηκε στον Έβρο το 2020 και στη Θέουτα τώρα».
Αναφερόμενος στο άρθρο του Κυρ. Μητσοτάκη στο Politico, είπε πως «προτείνει μια καινοτόμο λύση προστασίας του ευρωπαϊκού χώρου» και υποστήριξε πως «σε αυτές τις εξαιρετικές περιπτώσεις μαζικής εισόδου και εργαλειοποίησης θα πρέπει στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου να υπάρχει δυνατότητα μέσω ενός ευρωπαϊκού μηχανισμού της αναστολής του ασύλου και της επιστροφής όσων εισήλθαν παράνομα», κάτι που – σύμφωνα με τον ίδιο – «δεν αποτελεί έκπτωση από τις ευρωπαϊκές αξίες αλλά προστασία των αξιών αυτών και της διαδικασίας ασύλου».
«Στη Θέουτα αυτή τη στιγμή η επιστροφή γίνεται χωρίς να έχει προηγηθεί η υποβολή και εξέταση ασύλου και ορθά. Εάν αυτό συνέβαινε θα είχαμε κατάρρευση της διαδικασίας συνόρων. Άρα οφείλουμε να προετοιμαστούμε και για την προστασία μας από την εργαλειοποίηση στην ξηρά ή τη θάλασσα, όπως ακριβώς το θέτει ο πρωθυπουργός μας», είπε ακόμη, ενώ επαναφέροντας την ελληνικής εμπειρία του Έβρου, σημείωσε:
«Στον Έβρο το 2020 αλλά και πέρυσι το καλοκαίρι με την αναστολή ασύλου που αποφασίσαμε στις ροές από τη Λιβύη προστατεύσαμε τα ελληνικά και ευρωπαϊκά σύνορα. Η αλληλεγγύη στις χώρες πρώτης υποδοχής πρέπει να είναι δεδομένη και ισχυρή».
«Οι λύσεις θα πρέπει να είναι κοινές και ευρωπαϊκές και οφείλουμε να προετοιμαστούμε και για την αντιμετώπιση και των πιο ακραίων σεναρίων αύξησης ροών», τόνισε ο ίδιος, για να προσθέσει:
«Δεν πρέπει να επιτρέψουμε για τους πολίτες μας και τους λαούς μας να βιώσουμε αυτό που συνέβαινε το 2015. Προτεραιότητα μας η φύλαξη των εξωτερικών συνόρων, η μείωση των ροών και η αύξηση των επιστροφών.»
