Ο απολογισμός της συνάντησης
Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, στο επίκεντρο βρέθηκε με συμφωνία για την οριστικοποίηση των διαδικασιών διεξαγωγής του 6ου Γύρου Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας–ΗΠΑ εντός του έτους στην Αθήνα. Εφόσον προχωρήσει ο σχεδιασμός, η παρουσία του Μάρκο Ρούμπιο στην ελληνική πρωτεύουσα θεωρείται δεδομένη, με πιθανότερο χρονικό ορίζοντα την άνοιξη ή τις αρχές του καλοκαιριού. Ωστόσο άλλες πληροφορίες κάνουν λόγο για διεξαγωγή μέχρι το τέλος του τρέχοντος έτους. Σε διαφορετική περίπτωση που δεν μπορέσει να μεταβεί στην Αθήνα ο Αμερικανός ΥΠΕΞ λόγω αυξημένων υποχρεώσεων, ο διάλογος δεν θα πραγματοποιηθεί.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην οικονομική διπλωματία, με προτεραιότητα την αύξηση των ελληνικών εξαγωγών προς τις ΗΠΑ και την ενίσχυση των αμερικανικών επενδύσεων στην Ελλάδα. Στο τραπέζι βρέθηκαν ακόμη η αμυντική συνεργασία —η οποία ήδη βρίσκεται σε υψηλό επίπεδο και σχεδιάζεται να ενισχυθεί περαιτέρω— καθώς και η διεύρυνση της σύμπραξης σε τομείς όπως η ναυτιλία, η ενέργεια, η τεχνητή νοημοσύνη και οι τεχνολογίες αιχμής.
Στα ενεργειακά, οι δύο πλευρές επανέλαβαν τη σημασία της Ελλάδας ως περιφερειακού κόμβου στην Ανατολική Μεσόγειο, με έμφαση σε έργα διασυνδεσιμότητας, διαφοροποίησης πηγών και οδεύσεων ενέργειας και ενίσχυσης της ενεργειακής ασφάλειας της Ευρώπης. Συζητήθηκε η παρουσία και το ενδιαφέρον αμερικανικών εταιρειών στην ελληνική αγορά, καθώς και οι προοπτικές συνεργασίας σε LNG, ηλεκτρικές διασυνδέσεις και νέες τεχνολογίες, στο πλαίσιο και ευρύτερων σχημάτων όπως ο Οικονομικός Διάδρομος IMEEC.
Υπενθυμίζεται ότι η Ελλάδα διαδραματίζει κομβικό ρόλο στα αμερικανικά ενεργειακά σχέδια στην περιοχή, τόσο μέσω της εισαγωγής LNG όσο και μέσω της μεταφοράς του προς τα Βαλκάνια και έως την Ουκρανία, αξιοποιώντας τον κάθετο διάδρομο διασυνδέσεων. Παράλληλα, οι έρευνες υδρογονανθράκων στο Ιόνιο και νότια της Κρήτης πραγματοποιούνται με τη συμμετοχή αμερικανικών κολοσσών, όπως η ExxonMobil και η Chevron, στοιχείο που ενισχύει το γεωοικονομικό αποτύπωμα της ελληνοαμερικανικής συνεργασίας στον τομέα της ενέργειας.
Παράλληλα, επιβεβαιώθηκε η κοινή στόχευση για προστασία των χριστιανικών πληθυσμών στη Μέση Ανατολή, με ιδιαίτερη μνεία στη Συρία, ζήτημα στο οποίο ο Αμερικανός ΥΠΕΞ αποδίδει βαρύτητα.
Στη συζήτηση περιλήφθηκαν ακόμη οι εξελίξεις στη Γάζα και ευρύτερα στη Μέση Ανατολή, με την ελληνική πλευρά να δηλώνει έτοιμη να συμβάλει στις προσπάθειες σταθεροποίησης και ανασυγκρότησης, καθώς και οι τελευταίες εξελίξεις στο Κυπριακό.
{https://exchange.glomex.com/video/v-dgpo8bqt4p9l?integrationId=eexbs1jkg0kofln}
Τα ελληνοτουρκικά και ο ρόλος των ΗΠΑ
Ειδικό βάρος δόθηκε στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Ο Γιώργος Γεραπετρίτης ενημέρωσε τον συνομιλητή του για τη συνάντηση Μητσοτάκη–Ερντογάν στην Άγκυρα, επισημαίνοντας ότι η διαδικασία βρίσκεται σε φάση αδράνειας. Συζητήθηκε το ζήτημα της οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών, με την ελληνική πλευρά να τηρεί τη σταθερή εθνική γραμμή, παρά το γεγονός ότι η πρόσφατη επιστολή της Τουρκίας στον ΟΗΕ για το τουρκολιβυκό μνημόνιο θεωρήθηκε βήμα οπισθοδρόμησης.
Από αμερικανικής πλευράς δεν διαφαίνεται πρόθεση άμεσης διαμεσολάβησης — εξέλιξη που, στην παρούσα φάση, δεν επιδιώκουν ούτε η Αθήνα ούτε η Άγκυρα. Την ίδια ώρα, στο παρασκήνιο καταγράφεται ανησυχία για σενάρια περί ευρείας ενεργειακής συμφωνίας ΗΠΑ-Τουρκίας ή για ενδεχόμενες εξελίξεις στο ζήτημα των F-35 και παροχή τους στην Άγκυρα, χωρίς ωστόσο να υπάρχουν συγκεκριμένες αποφάσεις.
Στην Αθήνα προκαλούν κατά καιρούς ανησυχία οι δηλώσεις του Αμερικανού πρέσβη στην Άγκυρα Τομ Μπάρακ περί ανάγκης υπέρβασης των διαφορών μεταξύ των δύο χωρών, με ορισμένους να εκφράζουν επιφυλάξεις για πιθανά ασφυκτικά χρονοδιαγράμματα, τα οποία συνήθως υπερβαίνει. Ωστόσο η διατάραξη του κλίματος με επιβολή τετελεσμένων προκαλεί βάσιμες ανησυχίες.
Προοπτικές και επόμενοι σταθμοί
Η φετινή Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ θα πραγματοποιηθεί στην Άγκυρα, γεγονός που προσδίδει πρόσθετη σημασία στις περιφερειακές ισορροπίες. Σε αυτό το πλαίσιο, δεν αποκλείεται μια πιθανή επίσκεψη του Ντόναλντ στην Αθήνα να συνδυαστεί με τη συμμετοχή του στη Σύνοδο, όπως έχει αναφερθεί το προηγούμενο διάστημα.
Η Αθήνα επιδιώκει να εδραιώσει τον ρόλο της ως γέφυρα μεταξύ Ευρώπης και Ηνωμένων Πολιτειών, με την πρόσφατη συνάντηση στον Λευκό Οίκο να επιβεβαιώνει ότι η ελληνοαμερικανική σχέση παραμένει σε τροχιά στρατηγικής εμβάθυνσης, σε μια περίοδο όπου οι γεωπολιτικές εξελίξεις απαιτούν σταθερούς διαύλους και καθαρά μηνύματα.
{https://exchange.glomex.com/video/v-dgppl14cynyx?integrationId=eexbs1jkg0kofln}
{https://exchange.glomex.com/video/v-dgpihfxyc23d?integrationId=eexbs1jkg0kofln}
