Η προτεινόμενη ρύθμιση εισάγει τη δυνατότητα άσκησης του εκλογικού δικαιώματος με επιστολική ψήφο για τους Έλληνες εκλογείς που διαμένουν εκτός ελληνικής επικράτειας, ενώ παράλληλα θεσμοθετεί την εκλογική περιφέρεια Απόδημου Ελληνισμού, στην οποία κατανέμονται τρεις (3) έδρες.
Όπως επισημαίνεται, η εφαρμογή της επιστολικής ψήφου στις ευρωεκλογές της 9ης Ιουνίου 2024 κρίθηκε επιτυχής, αποδεικνύοντας ότι η Ελλάδα διαθέτει την οργανωτική και θεσμική επάρκεια ώστε να διευκολύνει τους εκλογείς του εξωτερικού να ψηφίζουν από τον τόπο κατοικίας τους, ενισχύοντας παράλληλα τους δεσμούς τους με την πατρίδα.
Για να τεθεί σε ισχύ η επιστολική ψήφος στις εθνικές εκλογές του 2027 απαιτείται, σύμφωνα με την παράγραφο 4 του άρθρου 51 του Συντάγματος, η υπερψήφιση της σχετικής διάταξης από πλειοψηφία δύο τρίτων (2/3) του συνόλου των βουλευτών. Σε περίπτωση που δεν εξασφαλιστεί η αυξημένη αυτή πλειοψηφία, θα εξακολουθήσει να ισχύει το υφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο, το οποίο προβλέπει ψηφοφορία με φυσική παρουσία σε εκλογικά τμήματα του εξωτερικού.
Με τον καθορισμό της εκλογικής περιφέρειας Απόδημου Ελληνισμού και την πρόβλεψη τριών εδρών, οι εκλογείς που διαμένουν εκτός Ελλάδας θα έχουν τη δυνατότητα να εκλέγουν απευθείας τους βουλευτές που θα τους εκπροσωπούν στο εθνικό Κοινοβούλιο. Ωστόσο, εάν δεν συγκεντρωθεί η απαιτούμενη πλειοψηφία των 2/3, η συγκεκριμένη ρύθμιση δεν θα εφαρμοστεί στις εθνικές εκλογές του 2027 αλλά στις επόμενες, σύμφωνα με την παράγραφο 1 του άρθρου 54 του Συντάγματος.
Διευκρινίζεται ότι η συνολική κατανομή των εδρών θα εξακολουθήσει να υπολογίζεται με βάση το άθροισμα των ψήφων που λαμβάνει κάθε συνδυασμός σε όλες τις εκλογικές περιφέρειες της χώρας, συμπεριλαμβανομένης της περιφέρειας Απόδημου Ελληνισμού. Ειδικότερα, η κατανομή των τριών εδρών στη νέα περιφέρεια θα γίνεται με τον ίδιο ακριβώς τρόπο που εφαρμόζεται και στις λοιπές τριεδρικές περιφέρειες, όπως η Αργολίδα, η Λακωνία, η Αρκαδία και η Βοιωτία.
Το νομοσχέδιο κατατέθηκε έπειτα από διάλογο με τα πολιτικά κόμματα και μετά από τρεις συνεδριάσεις της άτυπης διακομματικής επιτροπής.
Η πρώτη κοινή συνεδρίαση της Διαρκούς Επιτροπής Δημόσιας Διοίκησης, Δημόσιας Τάξης και Δικαιοσύνης και της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Ελληνισμού της Διασποράς έχει προγραμματιστεί για την Πέμπτη 19 Φεβρουαρίου 2026, στις 13:00. Η συζήτηση και ψήφιση του νομοσχεδίου στην Ολομέλεια της Βουλής αναμένεται να πραγματοποιηθεί την πρώτη εβδομάδα του Μαρτίου.
