Η Καλαμάτα μπορεί να γίνει πύλη της Πελοποννήσου στη Μεσόγειο. Όχι σκηνικό για ένα κλειστό τουριστικό συγκρότημα.
Ανάπτυξη για όλους ή υπεραξία για έναν; Η πραγματική στρατηγική ανάπτυξη δημιουργεί υπεραξία για επιχειρήσεις, επαγγελματίες, εργαζόμενους, παραγωγούς, την πόλη συνολικά.
Ένα κλειστό τουριστικό συγκρότημα δημιουργεί υπεραξία κυρίως για τον επενδυτή. Η οικονομική δραστηριότητα συγκεντρώνεται μέσα στο ίδιο το συγκρότημα. Η πόλη μένει απ’ έξω.
Η Καλαμάτα έχει ήδη τουρισμό. Αυτό που της λείπει είναι εμπόριο, διαμετακόμιση, διεθνείς ροές, σύνδεση με αγορές, υποδομές που εντάσσουν την πόλη στην παγκόσμια οικονομία.
Το ερώτημα δεν είναι αν θα γίνει επένδυση. Το ερώτημα είναι τι είδους ανάπτυξη θέλουμε.
Θέλουμε μια Καλαμάτα κόμβο της Μεσογείου, με διεθνή εξωστρέφεια, με στρατηγικό ρόλο στην Περιφέρεια;
Ή μια Καλαμάτα περιχαρακωμένη, με κλειστές πύλες, με ανάπτυξη που ωφελεί λίγους, με παραλιακή ζώνη δεσμευμένη από ένα fund;
Το ΠΧΠ δείχνει στρατηγική κατεύθυνση, αλλά η “επένδυση” IDM επιχειρεί να την ανατρέψει.
Το νέο Περιφερειακό Χωροταξικό Πλαίσιο Πελοποννήσου (ΠΧΠ) θέτει έναν ξεκάθαρο στόχο: η Περιφέρεια να αποκτήσει «ισχυρό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στη Μεσόγειο και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη». Αυτό μεταφράζεται σε λιμενικές υποδομές, συνδυασμένες μεταφορές, logistics, εξαγωγικές δραστηριότητες και παραγωγικές υποδομές υψηλής προστιθέμενης αξίας.
Κι όμως, την ίδια στιγμή, μια αμιγώς τουριστική επένδυση επιχειρεί να εγκατασταθεί σε μια περιοχή που το ίδιο το ΠΧΠ χαρακτηρίζει ζώνη στρατηγικών υποδομών.
Το ερώτημα είναι πλέον ξεκάθαρο: Θα γίνει η Καλαμάτα διεθνής κόμβος ή παραθαλάσσιο λάφυρο;
Το ΠΧΠ είναι υπερκείμενος σχεδιασμός, δεσμευτικός για τη Διοίκηση και για κάθε επενδυτικό σχέδιο.
Το ίδιο το ΠΧΠ αναφέρει: ανάδειξη του λιμένα ως πύλης εισόδου και ανάπτυξη συνδυασμένων μεταφορών. Για την Καλαμάτα προβλέπει ανάπτυξη εμπορικού λιμένα , ανάπτυξη συνδυασμένων μεταφορών, ενίσχυση logistics και εξαγωγικών δραστηριοτήτων, προώθηση παραγωγικών υποδομών στρατηγικού χαρακτήρα. Καλαμάτα πύλη της Πελοποννήσου στη Μεσόγειο, όχι ως κλειστό τουριστικό συγκρότημα. Η υπαγωγή της επένδυσης στο καθεστώς στρατηγικών επενδύσεων (fast track) θα αποτελούσε καταστρατήγηση του χωροταξικού σχεδιασμού.
Η ζώνη στην οποία αιτείται χωροθέτηση η επένδυση δεν είναι αδόμητη ή ουδέτερη. Στην ευρύτερη περιοχή συνυπάρχουν υποδομές όπως η μονάδα βιολογικού καθαρισμού της πόλης με τον αγωγό απόληξής της, μονάδα λυματολάσπης και κομποστοποίησης, υπόγειος αγωγός καυσίμων που εξυπηρετεί στρατιωτικές χερσαίες υποσκαπτές δεξαμενές συνδεδεμένες λειτουργικά με την 120 Πτέρυγα Εκπαίδευσης Αέρος, καθώς και εγκαταστάσεις αποθήκευσης πετρελαιοειδών.
Πρόκειται για υποδομές ενεργειακού, αμυντικού και περιβαλλοντικού χαρακτήρα που δεν μπορεί να είναι αθέατες από κάθε master plan. Οι εγκαταστάσεις εξυπηρετούν ανάγκες δημοσίου συμφέροντος και συνδέονται άμεσα με δραστηριότητες εθνικής αμυντικής σημασίας.
Το παραπάνω διάγραμμα είναι σχηματικό. Δεν αντικαθιστά επίσημο ναυτικό χάρτη.
Ο βιολογικός αγωγός και οι υποδομές που δεν θέλουν να βλέπουν
Στη δυτική παραλία της Καλαμάτας, εκεί που σχεδιάζεται να υλοποιηθεί η επένδυση, υπάρχει κάτι που δεν αναφέρεται στα επενδυτικά φυλλάδια. Ένας υποθαλάσσιος αγωγός εκβολής επεξεργασμένων λυμάτων, που καταλήγει στον Μεσσηνιακό κόλπο σε συντεταγμένες κοντά στην περιοχή Μπουρνιάς, πλησίον των παλιών εγκαταστάσεων ΜΟΛΑΚ.
Η λειτουργία του είναι γνωστή και νόμιμη. Τα επεξεργασμένα λύματα εξέρχονται από την Εγκατάσταση Επεξεργασίας Λυμάτων στη δυτική Καλαμάτα, μεταφέρονται με χερσαίο αγωγό ως την ακτή και συνεχίζουν υποθαλάσσια, καταλήγοντας σε διαχυτήρες . Είναι γνωστό ότι ακόμα και μετά τον καθαρισμό, το εκβαλλόμενο νερό φέρει ίχνη οργανικού φορτίου, αζώτου, φωσφόρου και μικροοργανισμών.
Το ερώτημα που προκύπτει είναι απλό και συγκεκριμένο: περνά ο αγωγός αυτός από τον χώρο της προτεινόμενης επένδυσης; Καταλήγει μπροστά ή παραπλήσια της θαλάσσιας ζώνης του τουριστικού θερέτρου ;
Ποιος γνωρίζει την απάντηση; Καταρχάς η Λιμενική Αρχή Καλαμάτας, η οποία τηρεί θαλάσσιους χάρτες όπου απεικονίζονται υποθαλάσσιες υποδομές.
Αυτά δεν είναι τεχνικές λεπτομέρειες. Είναι κρίσιμα ερωτήματα για οποιαδήποτε αξιολόγηση επένδυσης τουριστικού χαρακτήρα — και ιδίως για μια επένδυση που διεκδικεί τον τίτλο της «στρατηγικής».
