Στην Ολομέλεια του ΣτΕ οι Ανεξάρτητες Αρχές: Στο στόχαστρο οι επιλογές της Βουλής με 16 αντί για 17 ψήφους – Γιατί βρίσκονται στον «αέρα» οι διορισμοί σε ΑΔΑΕ και ΕΣΡ

Της Γιώτας Τέσση

Στην Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας παραπέμπεται το μείζον θεσμικό ζήτημα της νομιμότητας συγκρότησης των συνταγματικά κατοχυρωμένων Ανεξάρτητων Αρχών, μετά την απόφαση 1083/2026 του Δ΄ Τμήματος του Ανώτατου Ακυρωτικού Δικαστηρίου. Η επταμελής σύνθεση του Τμήματος έκρινε ότι οι αποφάσεις της Διάσκεψης των Προέδρων της Βουλής για την επιλογή μελών αποτελούν εκτελεστές διοικητικές πράξεις που υπόκεινται σε πλήρη ακυρωτικό έλεγχο, απορρίπτοντας τους ισχυρισμούς του Δημοσίου περί ανέλεγκτων εσωτερικών διαδικασιών του Κοινοβουλίου.

Η δικαστική εμπλοκή πυροδοτήθηκε από τις επιλογές προσώπων το φθινόπωρο του 2023, όταν η Διάσκεψη των Προέδρων της Βουλής προχώρησε στον ορισμό νέων διοικήσεων στην ΑΔΑΕ και το ΕΣΡ με 16 θετικές ψήφους επί συνόλου 27 μελών. Το δικαστήριο έκρινε ότι η πλειοψηφία των τριών πέμπτων «δεν μπορεί να υπολείπεται, ούτε κατ’ ελάχιστον» του ορίου αυτού.

Όπως υπογραμμίζεται στο σκεπτικό της απόφασης, «αν από τον υπολογισμό του ποσοστού αυτού προκύπτει κλασματικός αριθμός, η απαιτούμενη πλειοψηφία είναι ίση με τον αμέσως μεγαλύτερο ακέραιο, ανεξάρτητα από το μέγεθος του κλάσματος». Συνεπώς, εφόσον τα 3/5 των 27 μελών αντιστοιχούν σε 16,2, η απαιτούμενη πλειοψηφία ήταν υποχρεωτικά 17 ψήφοι.Παράλληλα, το ΣτΕ αποσύνδεσε την επιλογή των μελών από την άσκηση νομοθετικής αρμοδιότητας ή κοινοβουλευτικού ελέγχου, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για συμμετοχή σε διαδικασία που καταλήγει σε διοικητική πράξη. Ιδιαίτερο βάρος δόθηκε και στο ζήτημα της νομιμότητας της σύνθεσης των Αρχών, καθώς το δικαστήριο σημείωσε ότι «η νομιμότητα της συγκρότησης του οργάνου είναι αναγκαία προϋπόθεση για να εκδίδει αρμοδίως πράξεις» και, ως εκ τούτου, τυχόν ελάττωμα στη συγκρότηση συνιστά πλημμέλεια που ανάγεται στην ίδια την αρμοδιότητά του.

Ανεξάρτητες Αρχές στο ΣτΕ: Η πρωτοβουλία του ΔΣΑ

Η εξέλιξη αυτή επαναφέρει στο προσκήνιο την πρωτοβουλία που είχε αναλάβει πρώτος ο Δικηγορικός Σύλλογος Αθηνών τον Νοέμβριο του 2023. Ο ΔΣΑ είχε προσφύγει τότε στο ΣτΕ υποστηρίζοντας ότι οι διορισμοί έγιναν κατά παράβαση του άρθρου 101Α του Συντάγματος, τόσο λόγω της μη τήρησης της αυξημένης πλειοψηφίας όσο και λόγω έλλειψης προηγούμενης διαβούλευσης για την επίτευξη συναίνεσης.

Αν και οι προσφυγές εκείνες είχαν απορριφθεί για τυπικούς λόγους λόγω έλλειψης έννομου συμφέροντος, η νομική επιχειρηματολογία του δικηγορικού σώματος αποτελεί πλέον τον πυρήνα της υπόθεσης, η οποία εισήχθη εκ νέου στο δικαστήριο με προσφυγή της εταιρείας ALTER EGO MEDIA Α.Ε.

Σχολιάζοντας την εξέλιξη, ο πρώην πρόεδρος του ΔΣΑ, Δημήτρης Βερβεσός, σημείωσε ότι «μόνος και πρώτος ο ΔΣΑ τόλμησε να προσφύγει κατά της άνω απόφασης για τα “πάρα κάτι ψιλά” 3/5». Παράλληλα, επισήμανε ότι με τη νέα απόφαση το δικαστήριο μπήκε πλέον στην ουσία της υπόθεσης, αποφεύγοντας τους δικονομικούς σκόπελους του παρελθόντος, και συμπλήρωσε πως η απόφαση αυτή αποδεικνύει ότι «το 2,9 δεν είναι 3» σε ζητήματα που αφορούν το Κράτος Δικαίου και τη δημοκρατική λειτουργία του πολιτεύματος.