Από το άνοιγμα της βρύσης μέχρι το καζανάκι της τουαλέτας, λίγοι από εμάς σταματάμε συχνά για να σκεφτούμε τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις της χρήσης του νερού. Ωστόσο, η διαδικασία παροχής καθαρού νερού και η επεξεργασία αυτού του νερού αφού το χρησιμοποιήσουμε, έχει σημαντικό αποτύπωμα άνθρακα. Στην πραγματικότητα, σε πολλές χώρες, η ενέργεια που απαιτείται για την άντληση και την επεξεργασία του νερού θεωρείται ότι προσθέτει περίπου το 5% όλων των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, ποσοστό συγκρίσιμο με αυτό της αεροπορικής βιομηχανίας.
Λίγες ώρες αφότου κάποιος πάει στην τουαλέτα στην πρωτεύουσα της Βουλγαρίας, Σόφια, ό,τι ξεπλένεται συνήθως καταλήγει στη μονάδα επεξεργασίας λυμάτων Kubratovo. Το εργοστάσιο που λειτουργεί από τη Sofiyska Voda, μέλος του ομίλου Veolia, είναι ένα από τα πιο ενεργειακά αποδοτικά στην Ευρώπη.
«Συλλέγουμε τα λύματα από τους πολίτες της Σόφιας. Τα επεξεργαζόμαστε εδώ ώστε να είναι καθαρά όταν εισέρχονται στον ποταμό. Κατά τη διαδικασία, παράγουμε βιοαέριο. Αυτό το βιοαέριο μετατρέπεται στη συνέχεια σε ηλεκτρική ενέργεια και θερμότητα. Η θερμότητα χρησιμοποιείται για τις διεργασίες μας και η ηλεκτρική ενέργεια καλύπτει τις ανάγκες του εργοστασίου», δήλωσε ο Stanislav Stanev, τεχνικός διευθυντής της Veolia Bulgaria.
Κάθε χρόνο το εργοστάσιο Kubratovo παράγει περίπου 24.000 MWh ηλεκτρικής και θερμικής ενέργειας – αρκετή για να τροφοδοτήσει 2.300 σπίτια ετησίως. Αλλά αυτό που κάνει τη μονάδα να ξεχωρίζει από άλλες εγκαταστάσεις επεξεργασίας νερού είναι η αποδοτικότητα των χωνευτήρων της, όπου παράγεται το βιοαέριο, εξηγεί ο Stanislav.
«Η διαφορά είναι η ποσότητα του παραγόμενου βιοαερίου. Συνήθως, οι εγκαταστάσεις επεξεργασίας λυμάτων παράγουν το 50 έως 60% των δικών τους αναγκών. Και εδώ καλύπτουμε πάνω από το 100% των αναγκών μας. Εξοικονομούμε επίσης εκπομπές CO2, περίπου 70.000 τόνους ετησίως.»
Εκτός από το CO2, η επεξεργασία λυμάτων παράγει πολλά αέρια όπως το μεθάνιο, ένα ισχυρό αέριο του θερμοκηπίου. Η δέσμευση και η χρήση αυτών των αερίων μέσω μιας διαδικασίας που ονομάζεται συμπαραγωγή αποτρέπει την απελευθέρωσή τους στην ατμόσφαιρα, ενώ παράλληλα επιτρέπει την αξιοποίησή τους ως πηγή ενέργειας.
«Πρόκειται για έναν από τους κλάδους όπου δεν είναι αδύνατο να φτάσουμε σε καθαρές μηδενικές εκπομπές ή στην πραγματικότητα σε μηδενικές εκπομπές», εξηγεί η Diana Ürge-Vorsatz, αντιπρόεδρος της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC).
«Έχουμε πολλές ευκαιρίες να χρησιμοποιήσουμε το νερό πολύ πιο αποτελεσματικά και να επαναχρησιμοποιήσουμε τα αέρια που είναι πλέον αέρια του θερμοκηπίου. Όλα μαζί, αυτό μπορεί να γίνει καθαρό μηδέν, ειδικά αν η ενέργεια που χρησιμοποιούμε γι’ αυτό προέρχεται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας», προσθέτει.
Το εργοστάσιο Kubratovo έχει ήδη λάβει πιστοποίηση Gold Standard για τη μείωση των εκπομπών του, αλλά υπάρχουν σχέδια για να προχωρήσει περαιτέρω.
Συνοψίζοντας, ο Stanislav λέει: «Μόλις θέσαμε σε λειτουργία μια νέα μονάδα που θα αυξήσει την παραγωγή βιοαερίου κατά 10-15% εδώ, και εγκαθιστούμε φωτοβολταϊκά. Αλλά δεν είναι μόνο αυτό το εργοστάσιο, ανταλλάσσουμε απόψεις με τους συναδέλφους μας προσπαθώντας να εμπνεύσουμε τα άλλα εργοστάσια να φτάσουν στην ενεργειακή αυτάρκεια, καθώς αυτό είναι κάτι που ο όμιλος μας ζητάει να προωθήσουμε.»
